WISC-R'ı uygulayıcı eğitimi almış psikoloğumuz çocuğunuzla sessiz bir odada bire bir uygular; sonucu yazılı rapor ve yüz yüze görüşmeyle sizinle paylaşırız. Ön görüşme ücretsizdir.
Öğretmen "bir değerlendirme yaptırın" dediğinde ya da hekim tanı sürecinde zekâ testi istediğinde ailelerin karşısına en sık çıkan ad WISC-R'dır. Test, 6 ile 16 yaş arasındaki bir çocuğun sözel ve sözel olmayan becerilerini aynı yaştaki çocuklarla karşılaştırır. Ortaya çıkan şey tek bir sayıdan çok, çocuğun hangi alanlarda rahat, hangilerinde zorlandığını gösteren bir haritadır.
Bu sayfada testin neyi ölçtüğünü, test gününün nasıl geçtiğini, raporun nasıl okunacağını ve sonucun okul, RAM ya da hastane sürecinde nerede işe yaradığını anlattık. Puanların ne anlama geldiğini de güncel terimlerle açıkladık; eski "eğitilebilir, öğretilebilir" sınıflamaları bugün kullanılmıyor.
6-16 yaş arası çocuk ve gençler
Uygulayıcı sertifikalı psikolog
Bire bir ve yüz yüze uygulama
Sözel ve performans alt testleri
Yazılı rapor ve sonuç görüşmesi
Ücretsiz ön görüşme
6-16yaş aralığı Altı yaşını doldurmuş, 17 yaşına girmemiş çocuk ve gençler
10 + 2alt test Beşi sözel, beşi performans; ikisi yedek
1,5-2 sauygulama Isınma ve molalarla birlikte, bire bir
100puan ortalaması Çocukların çoğu 85 ile 115 arasında
WISC-R nedir, nereden gelir?
WISC-R, Amerikalı psikolog David Wechsler'in geliştirdiği zekâ ölçekleri ailesinin çocuklar için hazırlanmış bir sürümüdür. Açık adı Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği - Geliştirilmiş Form'dur; Türkçe kaynaklarda WÇZÖ-R kısaltmasıyla da geçer. Ailenin ilk halkası 1939'da yetişkinler için yayımlanan Wechsler-Bellevue ölçeğidir. Çocuklara yönelik ilk sürüm 1949'da çıktı, WISC-R ise bu sürümün gözden geçirilmiş hâli olarak 1974'te yayımlandı.
Türkiye'de ölçeğin uyarlama ve standardizasyon çalışması 1990'lı yıllarda yapıldı. Uzun süre ülkemizde en yaygın kullanılan çocuk zekâ ölçeği oldu; bugün de okullar, hastaneler ve Rehberlik ve Araştırma Merkezleri raporlarda WISC-R adını sık görür. Ölçeğin daha yeni sürümleri de var: WISC-III, WISC-IV ve yurt dışında WISC-V. Türkiye'de uyarlaması yapılmış güncel sürüm WISC-IV'tür.
Wechsler zekâyı, kişinin amaçlı davranabilme, mantıklı düşünebilme ve çevresiyle etkili biçimde baş edebilme kapasitesi olarak tanımlar. Bu yüzden test tek bir beceriye değil, birbirinden farklı görevlere bakar: kelime bilgisi, sözlü akıl yürütme, hesaplama, görsel ayrıntıyı fark etme, el ile göz arasındaki uyum ve çalışma hızı bunların bazılarıdır.
Normlar eski mi, sonuç bundan etkilenir mi?
Her zekâ testi, çocuğun puanını belirli bir dönemde toplanmış bir karşılaştırma grubuyla kıyaslar. WISC-R'ın karşılaştırma tabloları onlarca yıl önce hazırlandı. Araştırmalar, nüfusun ortalama test performansının kuşaktan kuşağa yükseldiğini gösteriyor; bu olgu "Flynn etkisi" adıyla bilinir. Sonuç olarak eski tablolarla puanlanan bir test, çocuğu yaşıtlarına göre olduğundan biraz daha iyi gösterebilir.
Bu, WISC-R'ın işe yaramadığı anlamına gelmez. Alt testlerin birbirine göre dağılımı, çocuğun güçlü ve zayıf yanları hakkında hâlâ değerli bilgi verir. Ancak uzman puanı yorumlarken bu sınırı bilir ve raporda dikkate alır. Hekiminiz ya da RAM özellikle güncel sürümü istediyse WISC-IV zekâ testi uygulanır.
Test hangi becerilere bakar?
WISC-R'da beşi sözel, beşi performans olmak üzere on temel alt test ve iki yedek alt test bulunur. Yedek testler, bir alt test uygulanamadığında ya da geçersiz sayıldığında devreye girer. Kartlarda her alt testin neye baktığını genel hatlarıyla anlattık; soruların kendisini test güvenliği nedeniyle paylaşmıyoruz.
Genel BilgiSözel
Çocuğun okulda, evde ve çevresinde edindiği bilgiyi ne kadar biriktirip hatırlayabildiğini gösterir; uzun süreli bellek ve merakla ilişkilidir.
BenzerliklerSözel
Sözlü olarak söylenen iki kavramın ortak yönünü bulmayı ister. Kavram oluşturma, sınıflama ve soyut düşünme becerisi hakkında bilgi verir.
AritmetikSözel
Sözlü sunulan hesap problemlerini kâğıt kalem kullanmadan, akılda çözmeye dayanır. Süre tutulur; dikkat ve sayısal akıl yürütme birlikte devreye girer.
Sözcük DağarcığıSözel
Kelimelerin anlamını kendi cümleleriyle açıklayabilmeye bakar. Dil gelişimi, kelime zenginliği ve kendini ifade etme becerisini yansıtır.
YargılamaSözel
Günlük hayattan durumlarda ne yapılması gerektiğini ve kuralların nedenini açıklamayı içerir. Sosyal muhakeme ve pratik akıl yürütmeyi gösterir.
Sayı DizisiSözel · yedek
Duyduğu rakamları ileri ve geri sırayla tekrar etmeye dayanır. İşitsel kısa süreli belleği ve dikkatin sürdürülmesini ölçer.
Resim TamamlamaPerformans
Bir resimde eksik bırakılmış önemli ayrıntıyı fark etmeyi ister. Görsel dikkat ve önemli olanı önemsizden ayırma becerisini gösterir.
Resim DüzenlemePerformans
Karışık verilen resimleri anlamlı bir olay sırasına dizmeye dayanır. Neden-sonuç ilişkisi kurma ve olayı bütün olarak kavrama becerisine bakar.
Küplerle DesenPerformans
Gösterilen iki boyutlu bir deseni küplerle aynen kurmayı içerir. Parça-bütün ilişkisi, görsel-uzamsal düşünme ve el-göz uyumu birlikte değerlendirilir.
Parça BirleştirmePerformans
Karışık verilen parçalardan tanıdık bir nesneyi oluşturmayı ister. Görsel örgütleme ve bütünü önceden tasarlayabilme becerisini gösterir.
ŞifrePerformans
Bir anahtara bakarak sembolleri belirli süre içinde doğru yerlere kopyalamaya dayanır. Çalışma hızı, ince motor beceri ve görsel bellek hakkında bilgi verir.
LabirentlerPerformans · yedek
Kalemi kaldırmadan labirentten çıkış yolunu bulmayı ister. Önceden planlama, şekil-zemin algısı ve el-göz koordinasyonuna bakar.
Test günü nasıl geçer?
Uygulama sessiz, iyi aydınlatılmış ve dikkat dağıtacak eşyası az bir odada yapılır. Psikolog önce çocukla tanışır, kısa bir sohbetle onu rahatlatır. Çocuk hazır olduğunda alt testler el kitabındaki sıra ve yönergelerle tek tek sunulur. Bazı alt testlerde süre tutulur ve hızlı verilen doğru cevaplar ek puan getirebilir; bu yüzden uzman o bölümlerde çocuğa elinden geldiğince çabuk çalışmasını söyler.
Isınma, molalar ve çocuğun temposu da hesaba katıldığında uygulama çoğu zaman bir buçuk ile iki saat arasında tamamlanır. Çok yorulan ya da dikkati dağılan bir çocukta kısa aralar verilir. Uzman yalnızca cevapları kaydetmez; çocuğun bir göreve nasıl yaklaştığını, zorlandığında ne yaptığını, ne kadar çabuk vazgeçtiğini ya da ısrar ettiğini de not alır. Bu gözlemler raporda puan kadar yer tutar.
Sonuç aynı gün söylenmez. Puanlar el kitabındaki tablolara göre hesaplanır, uzman gözlem notlarıyla birlikte yazılı bir rapor hazırlar ve sonuç görüşmesinde raporu sizinle birlikte okur.
Teste gelmeden önce neler yapmalı?
Çocuğa son iki yıl içinde WISC-R ya da WISC-IV yapıldıysa tarihini ön görüşmede söyleyin. İki sürümde ortak görevler var; yakın zamanda yapılmış bir test yenisini etkiler.
Randevuyu çocuğun dinç olduğu bir saate alın; uykusunu almış ve tok gelsin, gözlüğü ya da işitme cihazı yanında olsun.
Dikkat için ilaç kullanıyorsa test günü ilacın alınıp alınmayacağını önceden hekiminize sorun.
Teste çalıştırmayın. Ölçülmek istenen, çocuğun hazırlıksız hâlidir.
Bu testi yaptırmanın yerinde ve yersiz nedenleri nelerdir?
Bir zekâ testi, ailenin somut bir sorusuna cevap aranırken anlamlı bilgi sağlar. Çocuk düzenli çalıştığı hâlde sınıfın gerisinde kalıyorsa, öğretmen öğrenme biçiminde bir farklılık fark ettiyse ya da hekim tanı sürecinde bilişsel bir profil istediyse test anlamlı bir veri sağlar. Çocuğun hangi alanlarda belirgin biçimde güçlü olduğunu görüp ilgisini o yöne taşımak isteyen aileler için de faydalıdır.
Aşağıdaki nedenler ise test için yeterli bir gerekçe değildir:
Çocuğu kardeşiyle, kuzeniyle ya da sınıf arkadaşlarıyla kıyaslamak
Ortada bir güçlük yokken yalnızca "kaç çıkacak" merakı
Sonucu çocuğa bir başarı belgesi gibi gösterip onu yarıştırmak
Gereksiz yere yapılan testler çocuğa "benden bir şey bekleniyor" duygusu yükler. Emin değilseniz önce okulun rehber öğretmeniyle konuşmak, testin gerçekten gerekip gerekmediğini netleştirir.
Puanlar nasıl hesaplanır ve ne anlama gelir?
Her alt testten alınan ham puan, çocuğun yaşına göre ölçekli puana çevrilir. Bu puanlardan üç toplam puan elde edilir: sözel zekâ puanı, performans zekâ puanı ve ikisini birleştiren toplam zekâ puanı. Toplam puan, sözel ve performans puanlarının toplamı ya da ortalaması değildir; on alt testin ölçekli puanları toplanır ve bu toplamın tablodaki karşılığı okunur. Ortalama 100'dür ve çocukların büyük çoğunluğu 85 ile 115 arasında yer alır.
Wechsler ölçeklerinde puan aralıkları geleneksel olarak şöyle adlandırılır:
130 ve üzeri: çok üstün
120-129: üstün
110-119: ortalamanın üstü
90-109: ortalama
80-89: ortalamanın altı
70-79: sınır düzey
69 ve altı: belirgin biçimde düşük
Bu adlar bir etiket değil, çocuğun yaşıtları arasında nerede durduğunu kabaca anlatan kısaltmalardır. Her puanın bir ölçme hatası vardır; bu yüzden iyi bir rapor tek bir sayı yerine "şu aralıkta" der. 108 ile 112 arasındaki fark pratikte anlamlı değildir. WISC-R'da normlar eski olduğu için puan biraz yüksek çıkabilir; uzman özellikle 70 ya da 130 gibi sınır değerlere yakın puanlarda bu payı hesaba katar. Sözel ve performans puanları arasındaki büyük farklar ise ayrıca incelenir, çünkü dil gelişimi, dikkat ya da öğrenme ile ilgili bir ipucu taşıyabilir.
Düşük puan zihinsel yetersizlik anlamına mı gelir?
Hayır, tek başına gelmez. Eski raporlarda ve internetteki bazı tablolarda geçen "zeka geriliği", "eğitilebilir" ya da "öğretilebilir" gibi sınıflamalar artık kullanılmıyor. Güncel tanı ölçütlerine (DSM-5-TR) göre zihinsel yetersizlikten söz etmek için üç koşul birlikte aranır: standart testlerle ve klinik değerlendirmeyle gösterilen düşünme ve öğrenme güçlüğü, günlük yaşam becerilerinde yaşıtlarına göre belirgin yetersizlik ve bu güçlüklerin gelişim döneminde başlamış olması.
Düzeyin hafif, orta, ağır ya da çok ağır diye belirlenmesi de artık zekâ puanına göre değil, çocuğun kavramsal, sosyal ve pratik alanlardaki uyumsal işlevselliğine göre yapılır. Yani bir zekâ testinin sonucu bu kararın yalnızca bir parçasıdır. Tanıyı hekim koyar, eğitsel değerlendirmeyi RAM yapar. Kaygı, dil farkı, dikkat sorunu, görme ya da işitme güçlüğü gibi zekâ dışı etkenler de puanı düşürebilir; uzman bunları ayırt etmeye çalışır.
Zekâ puanı zamanla değişir mi?
Okul çağında zekâ puanı görece kararlıdır ama sabit bir değer değildir. Test günü hasta ya da kaygılı olan, dikkat sorunu henüz desteklenmemiş ya da dil gelişimi geride kalmış bir çocuk sonraki bir değerlendirmede farklı bir tablo gösterebilir. Testin aynı ölçekle çok sık tekrarlanması ise çocuğun maddeleri hatırlamasına yol açar; yeniden değerlendirmenin zamanına uzman karar verir.
WISC-R ile WISC-IV arasında ne fark var?
İki ölçek de aynı yaş grubuna, 6-16 yaşa uygulanır. Farklar üç yerde toplanır:
Sürüm ve norm: WISC-R 1974 tarihlidir, Türkiye karşılaştırma tabloları 1990'larda hazırlandı. WISC-IV 2003 tarihlidir ve Türkiye normları daha yenidir.
Sonucun yapısı: WISC-R sonucu sözel ve performans olarak iki başlıkta verir. WISC-IV dört indeks hesaplar: sözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızı.
Alt testler: Resim Düzenleme, Parça Birleştirme ve Labirentler yalnız WISC-R'da vardır. Matris Akıl Yürütme, Resim Kavramları, Harf-Rakam Dizisi ve Simge Arama ise WISC-IV ile geldi.
Hastane ya da RAM özellikle WISC-R istediyse ya da çocuğun eski bir WISC-R raporuyla karşılaştırma yapılacaksa bu ölçek seçilebilir. Soru dikkat, bellek ya da çalışma hızıyla ilgiliyse, ya da bir tercih belirtilmemişse genellikle WISC-IV önerilir. Kararı ön görüşmede birlikte veririz.
Okul, RAM ve hastane sürecinde test nerede devreye girer?
Ailelerin önemli bir kısmı WISC-R adını ilk kez çocukları için resmî bir değerlendirme süreci başladığında duyar. Süreç çoğu zaman şu sırayla ilerler:
Sınıf öğretmeni ve aile, çocuğun derslerde yaşıtlarından belirgin biçimde geride kaldığını fark eder.
Okulun rehberlik servisi aileyle görüşür, gözlemlerini yazıya döker.
Aile, hastanenin çocuk ve ergen ruh sağlığı bölümüne ya da Rehberlik ve Araştırma Merkezine yönlendirilir.
Hekim, tanıyı netleştirmek için zeka testi ve gerekirse öğrenme becerilerine bakan başka değerlendirmeler ister.
Sağlık kurulu raporunun ardından RAM eğitsel değerlendirmesini yapar ve çocuğun alacağı desteği belirler.
Bu adımların ayrıntısını RAM raporu rehberi sayfasında bulabilirsiniz. Özel bir merkezde yapılan test, bu resmî basamakların yerini tutmaz; ama ailenin süreci daha bilinçli yürütmesine yardım eder.
Değerlendirmeye giderken elinizde şu belgelerin bulunması uzmanın işini kolaylaştırır: son iki yılın karneleri, birkaç ders defteri ya da yazılı kâğıdı, öğretmenin yazılı görüşü, daha önce yapılmış test ve hekim raporları. Çocuğun bebeklikten bu yana geçirdiği önemli hastalıkları, konuşmaya ve yürümeye başladığı yaşları da not alırsanız ön görüşme daha verimli geçer. Bu bilgiler, puanların çocuğun kendi öyküsü içinde yorumlanmasını sağlar.
Öğrenme güçlüğü şüphesinde zekâ testi neden isteniyor?
Özgül öğrenme güçlüğünde çocuğun genel zihinsel kapasitesi normal aralıktadır; zorluk okuma, yazma ya da matematik gibi belirli bir alanda yoğunlaşır. Hekim bu yüzden önce zekâ düzeyini görmek ister: puan normal aralıktaysa ve akademik beceriler beklenenin belirgin altında kalıyorsa tablo öğrenme güçlüğüne işaret edebilir. Bu durumda zekâ testine ek olarak özgül öğrenme güçlüğü testi de uygulanır. Zekâ ile okuma puanı arasındaki farka tek başına bakarak tanı konmaz; hekim gelişim öyküsünü, okul bilgisini ve desteğe verilen yanıtı birlikte değerlendirir.
Merkezimizde değerlendirme nasıl ilerler?
Arayıp randevu almanızdan raporun elinize geçmesine kadar süreç dört adımdan oluşur.
Ön görüşmeÇocuğunuzun yaşını, okuldaki durumunu ve sizi düşündüren konuyu dinleriz. WISC-R, WISC-IV ya da farklı bir ölçekten hangisinin sorunuza cevap vereceğini birlikte seçeriz; ücret ve randevu da bu görüşmede netleşir.
Test günüUygulayıcı psikolog çocuğunuzla sessiz bir odada bire bir çalışır. Tanışma aşamasında yanında kalabilirsiniz; test başlayınca çocuk uzmanla baş başa kalır.
Puanlama ve raporPuanlar yaşa göre tablolardan hesaplanır, uzman gözlem notlarını ve önerilerini ekleyerek tarihli, imzalı bir rapor hazırlar.
Sonuç görüşmesiRaporu sizinle satır satır okuruz. Güçlü ve desteğe ihtiyaç duyan alanlar, gerekiyorsa ek değerlendirme ya da destek eğitim seçenekleri konuşulur.
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Rapor okunurken nelere dikkat edilmeli?
Rapordaki toplam puan, tek başına çocuğu anlatmaz. Raporu elinize aldığınızda şu noktaları akılda tutmak yararlı olur:
Puan kesin bir nokta değil, bir aralıktır. Her ölçümde küçük bir sapma payı bulunur; iki puan arasındaki birkaç basamaklık fark çoğu zaman anlamlı sayılmaz.
Test günü koşulları sonuca yansır. Uykusuz, hasta ya da çok kaygılı gelen bir çocuk o gün kendi düzeyinin altında kalabilir. Uzmanın gözlem notları bu yüzden puan kadar önemlidir.
Alt testler arasındaki dağılım ipucu verir. Bazı alanlarda yüksek, bazılarında belirgin biçimde düşük puan alan bir çocukta uzman, dikkat, dil ya da öğrenmeyle ilgili ek bir değerlendirme önerebilir.
Öneriler bölümü en çok işinize yarayacak kısımdır. Okulda ve evde neyin değişebileceği orada yazar.
Raporda anlamadığınız bir terim varsa sonuç görüşmesinde sormaktan çekinmeyin.
Sonuç çocukla ve okulla nasıl paylaşılmalı?
Çocuğa puanı değil, neyi iyi yaptığını ve nerede desteğe ihtiyacı olduğunu anlatın. Sonucu kardeşlerin ya da akrabaların yanında konuşmamak evde kıyas doğmasını önler.
Okula puandan çok rapordaki önerileri iletin. WISC-R raporunu paylaşırken testin eski normlu sürüm olduğunu da belirtin; ileride WISC-IV yapılırsa iki sonuç doğrudan karşılaştırılamaz. Raporun kimlerle paylaşılacağına aile karar verir.
Her soru için WISC-R mı gerekir?
Hayır. Ailenin sorusu neyse değerlendirme de ona göre seçilir. Altı yaşından küçük bir çocukta zihinsel gelişime yaşına uygun başka ölçeklerle bakılır; okul öncesi için Stanford-Binet, bebeklik ve erken çocukluk için AGTE gelişim taraması kullanılır. Asıl merak edilen dikkatse MOXO dikkat testi gibi dikkate özgü araçlar daha doğrudan bilgi verir. Dil gelişimiyle ilgili kaygılarda ise dil testleri daha açıklayıcıdır. Çoğu zaman birkaç değerlendirmenin birlikte okunması, tek bir testten çok daha net bir tablo çizer.
Testi kim uygular?
WISC-R yalnızca psikoloji ya da psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında lisans eğitimi almış ve ölçeğin uygulayıcı eğitimini tamamlamış kişilerce uygulanabilir. Bu eğitim, maddelerin standart biçimde sunulmasını, cevapların kaydını ve puanlamayı kapsar. Merkezimizde testi, WISC-R ve WISC-IV uygulayıcı belgeleri bulunan psikoloğumuz Neva Torun Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde uygular; eğitim ve sertifika bilgileri profil sayfasında yer alıyor.
Kaynaklar
Wechsler, D. (1974). Manual for the Wechsler Intelligence Scale for Children - Revised. The Psychological Corporation.
Savaşır, I. ve Şahin, N. (1995). Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği (WISC-R) uygulama kitapçığı. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
American Psychiatric Association (2022). DSM-5-TR: Zihinsel yetersizlik (intellectual disability) tanı ölçütleri ve düzey belirleme.
Flynn, J. R. (1987). Massive IQ gains in 14 nations: What IQ tests really measure. Psychological Bulletin, 101(2), 171-191.
"Zeka testi" ifadesini kullanmak zorunda değilsiniz, ama gerçeği de saklamayın. "Bir uzmanla bulmacalar, resimler ve sorularla dolu bir çalışma yapacaksın, nasıl düşündüğünü merak ediyoruz" gibi bir açıklama yeterlidir. Teste hazırlamak için ders çalıştırmak ya da "iyi yapmalısın" demek kaygıyı artırır ve sonucu olumsuz etkileyebilir.
Test sırasında odada bulunabilir miyim?
Tanışma aşamasında çocuk alışana kadar yanında kalabilirsiniz. Test başladıktan sonra uzman genellikle çocukla baş başa çalışır; çünkü velinin varlığı çocuğun cevaplarını, bakışlarını ve hızını etkileyebilir. Çok kaygılı ya da yerinde durmakta zorlanan çocuklarda uzman, aileden farklı bir destek isteyebilir.
WISC-R kaç yaşındaki çocuklara uygulanır?
Ölçek altı yaşını doldurmuş, henüz 17 yaşına girmemiş çocuk ve gençler için hazırlanmıştır. Daha küçük çocuklarda zihinsel gelişime okul öncesine uygun ölçeklerle bakılır; 16 yaşını geçmiş gençlerde ise yetişkin ölçekleri kullanılır. Hangi aracın uygun olduğuna ön görüşmede birlikte karar veririz.
Sonuç beklediğimizden düşük çıktı, ne yapmalıyız?
Önce sonucu uygulayan uzmanla ayrıntılı konuşun: test günü çocuğun nasıl olduğunu, hangi alt testlerde zorlandığını ve bunun neye işaret edebileceğini sorun. Düşük puan bazen dikkat, dil ya da kaygı gibi zeka dışı etkenlerden kaynaklanır. Uzman gerekli görürse ek değerlendirme önerir; testin ne zaman tekrarlanabileceğini de o söyler.
Merkezde yapılan WISC-R raporu RAM'da ya da hastanede geçerli mi?
Özel bir merkezde yapılan test resmî tanı ya da RAM raporu yerine geçmez. RAM eğitsel değerlendirmeyi kendi ekibiyle yapar, tıbbi tanıyı hekim koyar; raporumuzu dikkate alıp almayacaklarına o kurumlar karar verir. Raporumuz tarihli ve uygulayıcı imzalıdır; hekime ya da RAM'a giderken çocuğunuzun durumunu somut bilgiyle anlatmanıza yardım eder.
İnternetteki zeka testleri aynı bilgiyi verir mi?
Vermez. WISC-R, özel materyallerle ve eğitimli bir uygulayıcı tarafından çocukla yüz yüze yapılır; uzman yalnızca cevabı değil, çocuğun nasıl çalıştığını da gözler. Çevrim içi testler ne bu gözlemi sağlar ne de Türkiye'deki çocuklara göre hazırlanmış karşılaştırma tablolarına dayanır. Eğlence amaçlı kullanılabilir, karar vermek için kullanılmamalıdır.
Üstün yetenekli olup olmadığını anlamak için bu test yeterli mi?
Bu soru için WISC-R ilk tercih değildir: eski normlar üst uçtaki puanları biraz yüksek gösterebilir, bu yüzden güncel sürüm WISC-IV daha uygundur. Hangisi yapılırsa yapılsın, okullarda üstün yeteneklilerin belirlenmesi Millî Eğitim Bakanlığının kendi tanılama süreciyle yürür; merkezde alınan sonuç bu sürecin yerine geçmez.
Testin ücreti ne kadar, randevu nasıl alınır?
Ön görüşme ücretsizdir; test ücretlidir ve ücret, hangi ölçeğin tek başına mı yoksa başka değerlendirmelerle birlikte mi uygulanacağı netleştikten sonra bu görüşmede bildirilir. Randevu için bizi telefonla arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Test Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde yapılır; size yakın şubeyi ve uygun günü birlikte belirleriz.