Afazi, inme ya da başka bir beyin hasarından sonra konuşmayı, anlamayı, okumayı ve yazmayı etkileyen bir dil bozukluğudur. Zekâ yerindedir; kişi ne demek istediğini bilir ama sözcüklere ulaşmakta zorlanır. Dil ve konuşma terapisi bu yolu yeniden açmaya yardım eder.
Afazi: inme ve beyin hasarı sonrası ortaya çıkan dil bozukluğu
Afazi, daha önce sorunsuz konuşan, okuyan ve yazan birinin beyninde dilden sorumlu bölgelerin zarar görmesiyle ortaya çıkan bir dil bozukluğudur. En sık nedeni inmedir; kafa travması, beyin tümörü, beyin enfeksiyonları ve bazı nörolojik hastalıklar da afaziye yol açabilir. Kişinin zekâsı, kişiliği ve ne söylemek istediği çoğu zaman korunur; zorlanılan şey düşünceyi sözcüğe, duyulan sözcüğü de anlama dönüştürmektir.
Afazi en çok orta ve ileri yaşlarda görülür, ama çocuklar da beyin hasarı sonrasında edinilmiş afazi yaşayabilir. Bu sayfada afazinin türlerini, iyileşme sürecini, dil ve konuşma terapisinde neler yapıldığını ve ailenin yakınıyla nasıl iletişim kurabileceğini anlattık. Yetişkinlerle iki şubemizde de çalışıyoruz. Sincan'da nörojenik, yani beyin hasarına bağlı dil ve konuşma bozukluklarında deneyimli üç dil ve konuşma terapisti var: Anıl Özdemir ve Murat Can Doğu her yaş grubuyla çalışıyor, Damla Parlak'ın uzmanlık alanları arasında afazi ve demansa bağlı iletişim güçlükleri yer alıyor. Keçiören-Yeşiltepe'de Zeynep Dila Üstüntaş edinilmiş dil bozukluklarıyla, Sümeyye Güngör yetişkinler dahil her yaş grubuyla çalışıyor.
Bir hastalık değil, beyin hasarının sonucu
Zekâ ve kişilik çoğunlukla korunur
Konuşma, anlama, okuma ve yazmayı etkiler
Türü hasarın yerine göre değişir
İyileşme aylar, hatta yıllar boyunca sürebilir
Aile iletişimi terapinin parçasıdır
Afazi nedir?
Afazi sözcüğü Yunanca "konuşamama" anlamından gelir, ama tablo yalnız konuşmayla sınırlı değildir. Dil; söyleneni anlamayı, doğru sözcüğü bulmayı, sözcükleri dil bilgisine uygun dizmeyi, okumayı ve yazmayı kapsayan bir sistemdir. Afazide bu sistemin bir ya da birkaç parçası bozulur. Bazı kişiler anladığı hâlde konuşamaz, bazıları akıcı konuşur ama söyleneni anlamaz, bazılarında da yalnızca sözcük bulma güçlüğü kalır.
Afaziyi bağımsız bir hastalık olarak düşünmek yanıltıcıdır. O, beyinde gerçekleşmiş bir hasarın dile yansıyan sonucudur ve bu nedenle "edinilmiş dil bozukluğu" diye de adlandırılır. Doğuştan gelen ya da dilin hiç beklenen düzeye ulaşmadığı gelişimsel güçlüklerden bu yönüyle ayrılır.
Beynin hangi tarafı etkilenir?
İnsanların büyük çoğunluğunda, sağ elini kullananlarda neredeyse her zaman, dil işlemleri beynin sol yarıküresinde yürür. Bu yüzden afazi çoğunlukla sol yarıküredeki hasardan sonra görülür. Beynin her yarısı vücudun karşı tarafını yönettiği için sol yarıküresi etkilenen kişide afaziye sağ kolda ve bacakta güçsüzlük ya da felç de eşlik edebilir. Sağ yarıküredeki hasar ise genellikle afaziye değil, konuşmanın tonunu, mizahı ve sohbetin bağlamını kavramayı etkileyen başka iletişim güçlüklerine yol açar.
Afazi neden olur?
En sık neden inmedir. Beyne giden bir damarın tıkanması ya da kanaması, dil bölgelerindeki dokunun beslenmesini keser. İnme geçirenlerin yaklaşık dörtte biri ile üçte biri arasında bir oranda afazi görüldüğü bildirilir. Başlıca diğer nedenler şunlardır:
Trafik kazası, düşme ya da darbe gibi nedenlerle oluşan kafa travmaları
Beyin tümörleri ve bunların ameliyatla tedavisi
Ensefalit gibi beyin enfeksiyonları
Primer progresif afazide olduğu gibi, beyin dokusunun yavaş yavaş etkilendiği nörodejeneratif hastalıklar
Nedene göre başlangıç da değişir. İnme ve travmada afazi aniden ortaya çıkar; tümör ve nörodejeneratif hastalıklarda ise aylar, hatta yıllar içinde yavaşça belirginleşir. Bu yüzden "afazi her zaman birden başlar" demek doğru değildir.
Önemli: Konuşmanın, anlamanın ya da yüzün bir tarafının aniden bozulması acil bir durumdur. Belirtiler birkaç dakika içinde geçse bile 112 aranmalıdır; kısa süren bu tablo geçici iskemik atak (beynin kısa süre kansız kalması, halk arasında mini inme) olabilir ve yakında geçirilebilecek daha büyük bir inmenin habercisidir.
Afazi gündelik hayatta nasıl görünür?
Her kişide tablo farklıdır; aşağıdaki güçlüklerden biri ya da birkaçı bir arada görülebilir.
Sözcük bulma
"Şey" ya da "o" gibi boş sözcüklerle konuşmak, nesneyi adı yerine işleviyle anlatmak, aranan sözcüğün yerine anlamca yakın başka bir sözcük söylemek.
Anlama
Uzun ya da karmaşık cümleleri kaçırmak, gürültülü ortamda ya da birden fazla kişi konuşurken sohbeti izleyememek, soruya ilgisiz cevap vermek.
Cümle kurma
Ekleri ve bağlaçları atlayarak yalnızca ana sözcüklerle konuşmak ya da tersine uzun ama anlamı belirsiz cümleler kurmak.
Okuma
Gazete, ilaç prospektüsü ya da mesaj okurken zorlanmak; tek tek sözcükleri tanısa da cümlenin bütününü kavrayamamak.
Yazma
Adını ya da adresini yazmakta güçlük, harfleri karıştırma, telefonda mesaj yazamama. Yazma çoğu zaman konuşmadan daha ağır etkilenir.
Sayılar ve hesap
Para üstünü hesaplamakta, saati söylemekte ya da telefon numarası çevirmekte zorlanmak. Sayılar da dilin bir parçası gibi işlenir.
Afazide konuşma neden farklı biçimlerde bozulur?
Afazi yaşayan iki kişi birbirinden çok farklı konuşabilir. Bunun nedeni, beyindeki hasarın yerine göre dilin farklı parçalarının etkilenmesidir. Uzmanlar afaziyi kabaca iki grupta ele alır.
Akıcı olmayan afazi
Kişi ne söylemek istediğini bilir, söyleneni büyük ölçüde anlar, ama sözcükleri çıkarmak büyük çaba ister. Konuşma kısa, kesik ve yavaştır; "su... içmek... şimdi" gibi yalnız ana sözcüklerden oluşan cümleler kurulur. Kişi hatalarının farkında olduğu için sıklıkla öfke ya da üzüntü yaşar. Beynin ön bölümlerindeki hasarla ilişkilendirilen bu tabloya Broca afazisi adı da verilir.
Akıcı afazi
Bu tabloda konuşmanın hızı ve tonu normale yakındır, cümleler uzun akar; ancak içerik anlamsızlaşabilir. Kişi sözcüklerin yerine yanlış ya da uydurma sözcükler kullanır ve karşısındakinin söylediğini anlamakta zorlanır. Çoğu zaman hatalarının farkında değildir. Beynin yan ve arka bölümlerindeki hasarla ilişkilendirilen bu türe Wernicke afazisi denir.
Aşağıda anlatılan nominal afazi ve global afazi de bu iki ucun arasında ya da ötesinde yer alır. Gerçek hayatta pek çok kişinin tablosu tek bir türe tam uymaz; zamanla bir türden diğerine geçiş de görülebilir. Değerlendirmenin önemi buradan gelir.
Global afazi nedir?
Global afazi, dilin bütün alanlarının ağır biçimde etkilendiği türdür. Kişi çok az konuşur, çoğu zaman tek bir sözcüğü ya da heceyi tekrarlar; söyleneni anlaması, okuması ve yazması da belirgin biçimde bozulur. Genellikle sol yarıkürenin geniş bir bölümünü etkileyen büyük inmelerden sonra görülür.
Tablo ağır olsa da kalıcı bir hüküm anlamına gelmez. İnmeden sonraki ilk haftalarda global afazi gibi görünen bir durum, beyindeki şişlik azaldıkça daha hafif bir türe dönüşebilir. Okuma ve yazma çoğu zaman en zor gelişen alanlar olarak kalır, ama yüz ifadesi, ses tonu, jestler ve resimler aracılığıyla iletişim kurma becerisi çoğu zaman korunur ve terapide bu güçlü yanlardan yararlanılır.
Nominal afazi nedir?
Nominal ya da anomik afazide temel sorun sözcük bulmadır. Kişi akıcı ve dil bilgisine uygun konuşur, söyleneni de büyük ölçüde anlar; ama özellikle nesne ve kişi adlarını söyleyeceği anda bulamaz. Aradığı sözcüğü anlatmak için dolambaçlı yollara başvurur: "makas" yerine "kâğıdı kesen şey" der. Sözcüğün ilk hecesi ipucu olarak verildiğinde çoğu zaman hatırlar.
Nominal afazi tek başına ortaya çıkabileceği gibi başka türlerden iyileşme sürecinin son aşaması olarak da kalabilir. İyileşmenin düzeyi kişiden kişiye değişir; bazı kişilerde sözcük bulma güçlüğü gündelik konuşmada neredeyse fark edilmeyecek kadar azalır, bazılarında ise yorgunluk ve stres anlarında belirginleşen hafif bir güçlük olarak sürer.
Primer progresif afazi nedir?
Primer progresif afazi, inme ya da travma olmadan, beyin dokusunu yavaş yavaş etkileyen nörodejeneratif bir hastalığın ilk belirtisi olarak ortaya çıkan bir dil bozukluğudur. Başlangıçta bellek, günlük işler ve kişilik büyük ölçüde korunur; sorun yalnızca dildedir. Belirtiler genellikle altmış beş yaşından önce başlar, ancak daha ileri yaşlarda başlayanlar da vardır.
Uzmanlar primer progresif afaziyi üç ana türde inceler. Birinde konuşma zorlaşır ve dil bilgisi bozulur. Bir diğerinde sözcüklerin anlamı yitirilmeye başlar; kişi "zürafa" sözcüğünü duyduğunda ne olduğunu bilemeyebilir. Üçüncüsünde sözcük bulma ve uzun cümleleri tekrarlama güçlüğü öne çıkar. Tanıyı nörolog koyar; beyin görüntüleme ve nöropsikolojik testler sürece yardımcı olur.
Bu türde dil becerileri zamanla gerilediği için terapinin amacı farklıdır: iletişimi olabildiğince uzun süre korumak, kişiye ve ailesine destekleyici yollar öğretmek, ileride işe yarayacak iletişim araçlarını erken hazırlamak. Hızı ve seyri kişiden kişiye değişir; aile hekim takibini aksatmamalıdır.
Afazi, apraksi ve dizartri arasındaki fark nedir?
İnme sonrası konuşma sorunlarının hepsi afazi değildir ve bu ayrım terapinin yönünü değiştirir. Afazi dilin kendisini etkiler: sözcük bulma, cümle kurma, anlama, okuma ve yazma. Konuşma apraksisi ise beynin konuşma hareketlerini planlama işini bozar; kişi sözcüğü bilir ama dudak ve dil hareketlerini doğru sırayla yapamaz, aynı sözcüğü her denemesinde farklı hatalarla söyleyebilir. Dizartri konuşmada kullanılan kasların zayıflığından ya da kontrol güçlüğünden kaynaklanır; ses peltek, yavaş ya da boğuk çıkar, ama dil bilgisi ve anlama korunur.
Bu üç durum aynı kişide bir arada görülebilir. Dil ve konuşma terapistinin ilk işi hangisinin ne ölçüde bulunduğunu belirlemektir. Konuşma hareketleriyle ilgili sorunlar hakkında konuşma bozukluğu sayfası ek bilgi sunar.
İnmeden sonra dil terapisine giden yol
Sıralama kişiden kişiye değişir; aşağıdaki akış çoğu ailenin yaşadığı süreci özetliyor.
Acil ve hastane dönemiÖnce hayati tedavi yapılır. Durum elverdiğinde hastanede dil ve yutma becerilerine kısa bir yatak başı taraması yapılabilir.
Nörolojik değerlendirmeNörolog hasarın yerini ve nedenini belirler, ilaç tedavisini düzenler ve rehabilitasyon için yönlendirme yapar.
Dil ve konuşma değerlendirmesiTerapist anlama, konuşma, okuma ve yazmayı ayrı ayrı inceler; afaziye apraksi ya da dizartri eşlik edip etmediğine bakar.
Terapi ve aile eğitimiKişinin önceliklerine göre hedefler yazılır. Ailenin iletişim yollarını öğrenmesi terapinin ayrılmaz parçasıdır.
Afazi tedavisi nasıl yapılır?
Afazinin bir ilaçla ortadan kalkması beklenmez; temel yol dil ve konuşma terapisidir. Hekimin vereceği tedavi ise afaziye yol açan hastalığa, örneğin inmenin tekrarlanmasını önlemeye yöneliktir.
İlk haftalarda ve aylarda beyin kendini kısmen onarır; bu dönemde dil becerilerinde kendiliğinden belirgin bir düzelme görülebilir. Geçici iskemik atakta (mini inme) dil belirtileri genellikle dakikalar ya da birkaç saat içinde tamamen geçer. Kalıcı hasarlarda ise kendiliğinden düzelme zamanla yavaşlar ve terapinin payı artar. Araştırmalar, yeterli yoğunlukta yapılan dil terapisinin hem erken dönemde hem de inmenin üzerinden aylar ya da yıllar geçmiş kişilerde iletişimi geliştirebildiğini gösteriyor. "Altı ay geçtiyse artık bir şey değişmez" düşüncesi doğru değildir.
İyileşmeyi neler etkiler?
Beyindeki hasarın yeri ve büyüklüğü
Afazinin türü ve başlangıçtaki şiddeti
Kişinin yaşı ve genel sağlık durumu
Terapiye ne zaman başlandığı, ne sıklıkta ve ne kadar süre devam edildiği
Kişinin isteği, duygu durumu ve aile desteği
Dil ve konuşma terapisinde neler çalışılır?
Terapi kişinin değerlendirme sonuçlarına ve günlük hayattaki önceliklerine göre planlanır. Bir emekli için torunlarıyla sohbet edebilmek, çalışan bir yetişkin için telefonla konuşabilmek öncelikli hedef olabilir. Çalışmalar genellikle şu alanları kapsar:
Resim, kategori ve ipuçlarıyla sözcük bulma
Kısa cümlelerden başlayarak cümle kurma
Duyulan ve okunan cümleyi anlama
Adres, ilaç adı, alışveriş listesi gibi işlevsel yazma ve okuma
Konuşma zorlandığında jest, çizim, yazı ya da iletişim panosu gibi destekleyici yolları kullanma
Terapide kullanılan bazı yaklaşımlar
Sözcük bulma çalışmalarında kişiden aradığı nesnenin ne işe yaradığını, nerede bulunduğunu, neye benzediğini anlatması istenir; anlam ağını harekete geçirmek sözcüğün ortaya çıkmasını kolaylaştırır. Konuşması çok kısıtlı ama şarkı söyleyebilen kişilerde ezgi ve ritimden yararlanan yöntemler denenebilir. Bazı programlarda kişinin jest yerine sözcük kullanması özendirilerek kısa sürede yoğun çalışma yapılır. Konuşmanın çok kısıtlı kaldığı durumlarda iletişimi sürdürmek için alternatif ve destekleyici iletişim araçlarından yararlanılır. Hangi yolun seçileceğine değerlendirme sonuçlarına göre terapist karar verir; tek bir yöntemin herkese uyduğu söylenemez.
Çocuklarda afazi
Çocuklarda afazi ile gelişimsel dil bozukluğu nasıl ayrılır?
Afazi yetişkinlerde çok daha sık görülse de çocuklukta da ortaya çıkabilir. Belirleyici soru şudur: dil önce yaşına uygun gelişip sonra mı kaybedildi, yoksa hiç beklenen düzeye ulaşmadı mı?
Çocuklukta edinilmiş afaziYaşına uygun konuşan bir çocukta kafa travması, beyin enfeksiyonu, inme ya da tümör sonrasında dil geriler. Aile çoğu zaman "eskiden konuşuyordu, şimdi konuşamıyor" der. Değerlendirme ve izlem çocuk nörolojisiyle birlikte yürür.
Gelişimsel dil bozukluğuBelirgin bir beyin hasarı yoktur; dil en baştan yaşıtlarının gerisinde gelişir. İlk sözcükler gecikir, dil bilgisi hataları uzun sürer. Bu bir kayıp değil, farklı seyreden bir gelişimdir.
Nöbetlerle gelen dil kaybıNadir de olsa bazı epilepsi türlerinde, daha önce konuşan çocuk önce söyleneni anlamakta, sonra konuşmakta zorlanmaya başlar. Bu tablo çocuk nörolojisinin hızlı değerlendirmesini gerektirir.
Okul yıllarında ortaya çıkan izlerKonuşması büyük ölçüde toparlanan çocukta bile okuma, yazma ve uzun metinleri anlama güçlükleri yıllar sonra belirginleşebilir; okul ile terapist arasında bilgi paylaşımı önemlidir.
Çocuğun beyni gelişmeye devam ettiği için edinilmiş afazili çocuklarda iyileşmenin seyri yetişkinlerden farklı olabilir. Okul çağındaki bir çocuk için destek eğitimi hastanede alınan ÇÖZGER raporu ve ilçe Rehberlik ve Araştırma Merkezinin değerlendirmesiyle planlanır; süreç RAM raporu rehberimizde anlatılıyor. Konuşmaya hiç başlamamış ya da az sözcükle konuşan küçük çocuklar için geç konuşma sayfasına bakabilirsiniz.
Aile afazili bir yakınıyla nasıl iletişim kurmalı?
Afazinin zekâ kaybı olmadığını unutmayın; yetişkine çocukla konuşur gibi konuşmayın.
Sakin bir ortam seçin; televizyon ve kalabalık anlamayı zorlaştırır.
Kısa ve tek fikirli cümleler kurun; "evet" ya da "hayır" ile cevaplanabilecek sorular sorun.
Sözcüğü bulmasını bekleyin; hemen tamamlamadan önce zaman tanıyın.
Yazı, resim, işaret ve nesneleri göstermek gibi her iletişim yolunu kabul edin.
Ev içindeki kararlara ve sohbetlere dahil etmeye devam edin; yalnızlaşma kişinin moralini olumsuz etkiler.
Evde sık kullanılan sözcüklerin resimli bir listesini, aile üyelerinin fotoğraflarını ve "ağrım var", "su istiyorum" gibi temel istekleri içeren basit bir iletişim kartını hazırlamak gündelik anları kolaylaştırır. Bu kartları terapistle birlikte, kişinin en çok ihtiyaç duyduğu sözcüklerden başlayarak oluşturmak daha işe yarar.
Duygusal değişimler neden önemsenmeli?
İnme sonrası dönemde depresif duygu durumu sık görülür ve dil terapisine katılımı da etkileyebilir. Kendini anlatamamak öfkeye, utanca ve içe kapanmaya yol açabilir. Yakınınızda uzun süren isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri ya da sürekli ağlama fark ederseniz bunu hekimle paylaşın. Bakım veren aile üyelerinin de kendi yorgunluklarını göz ardı etmemesi, gerektiğinde destek istemesi, sürecin uzun soluklu yürüyebilmesi için önemlidir. Afazi yaşayan kişilerin bir araya geldiği sohbet grupları da yalnızlık duygusunu azaltabilir.
Yakınınızın iletişimiyle ilgili bir sorunuz mu var?
Dil ve konuşma terapistlerimizle kısa bir ön görüşme yaparak hangi değerlendirmenin gerektiğini birlikte netleştirebiliriz.
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Afazi dil işleme becerilerini etkiler; zekâ ve kişilik çoğunlukla korunur. Kişi ne istediğini, kim olduğunu ve neler olduğunu bilir ama bunu sözcüklere dökmekte ya da duyduğunu çözmekte zorlanır. Ancak inmenin bellek veya dikkat gibi başka alanları da etkileyebileceği unutulmamalı; bunu hekim ve uzman değerlendirmesi gösterir.
Afazi tamamen geçer mi?
Bu, hasarın nedenine, yerine ve büyüklüğüne bağlıdır. Geçici iskemik atakta (beynin kısa süre kansız kalması, mini inme) belirtiler genellikle 24 saat içinde tamamen kaybolur. Kalıcı bir hasarda ise çoğu kişi zaman içinde belirgin ilerleme kaydeder, ama bazı güçlükler sürebilir. İlerleme aylar ve yıllar boyunca devam edebildiği için terapiyi erken bırakmamak önemlidir.
Global afazili bir hasta yeniden konuşabilir mi?
Bazı hastalar zamanla yeniden konuşmaya başlar, ama ne ölçüde düzeleceğini önceden kesin olarak söylemek mümkün değildir. İnmeden sonraki ilk haftalarda global afazi gibi görünen tablo, beyindeki şişlik azaldıkça daha hafif bir türe dönüşebilir. Konuşma sınırlı kalsa bile yüz ifadesi, jest ve resimlerle iletişim kurmak çoğu zaman mümkündür. Terapide bu iki yol birlikte çalışılır.
Afazi ile demans aynı şey midir?
Hayır. İnme ya da travmaya bağlı afazide sorun dildedir; bellek, yön bulma ve muhakeme çoğunlukla korunur. Demansta ise birçok zihinsel beceri birlikte ve zamanla geriler. Primer progresif afazi ikisinin arasında bir yerde durur: başlangıçta yalnızca dil etkilenir, ilerleyen yıllarda başka beceriler de etkilenebilir. Ayrımı nörolog yapar.
Afazi fark edildiğinde hangi doktora gidilmeli?
Konuşma ya da anlama birden bozulduysa bu bir inme belirtisi olabilir; randevu beklenmez, hemen 112 aranır ya da acil servise gidilir. Afaziye yol açan nedeni araştırmak ve tedavisini planlamak nöroloji hekiminin işidir. Yavaş yavaş başlayan sözcük bulma güçlüğünde de ilk adres nörolojidir. Dil becerilerinin değerlendirilmesi ve terapisi ise dil ve konuşma terapistiyle yürütülür.
Afazi yaşayan yakınım yeniden araba kullanabilir ya da işine dönebilir mi?
Bu kararı yalnız dil becerileri belirlemez; görme, dikkat, hareket ve tepki süresi gibi pek çok etken birlikte değerlendirilir. Sürüş için hekim raporu gerekir. İşe dönüş ise işin dil yüküne göre değişir; kademeli dönüş, iş tanımında uyarlama gibi seçenekler hekim ve terapistle birlikte konuşulabilir.
Çocuğumda nöbetlerden sonra konuşma geriledi, bu afazi olabilir mi?
Daha önce yaşına uygun konuşan bir çocukta dilin gerilemesi her zaman bir çocuk nörolojisi değerlendirmesini gerektirir. Bazı nöbet bozukluklarına dil kaybı eşlik edebilir. Nedenin belirlenmesi hekimin işidir; dil ve konuşma terapisi bu süreçte dil becerilerinin desteklenmesi için planlanır.
Afazi terapisine ne zaman başlanmalı?
Kişinin genel durumu elverdiği anda, hekimin onayıyla başlanması önerilir. Erken dönemde yapılan çalışmalar kendiliğinden düzelmeyi destekler ve ailenin iletişim yollarını erkenden öğrenmesini sağlar. Ancak inmenin üzerinden uzun zaman geçmiş kişiler de terapiden yararlanabilir; geç kalındığı düşüncesiyle başvurudan vazgeçmemek gerekir.
Kaynaklar
ASHA Practice Portal: Aphasia (Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği)
NIDCD, Aphasia bilgi sayfası (ABD Ulusal Sağırlık ve İletişim Bozuklukları Enstitüsü)
Gorno-Tempini M. L. ve ark. "Classification of primary progressive aphasia and its variants", Neurology, 2011
Brady M. C. ve ark. "Speech and language therapy for aphasia following stroke", Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016
Mesulam M. M. "Primary progressive aphasia", Annals of Neurology, 2001