Bir çocuğun derste, evde ya da arkadaş ortamında zorlanması her zaman bilgi eksikliğinden kaynaklanmaz; kaygı, özgüven ve ilişkiler de işin içindedir. Psikologlarımız çocukla, aileyle ve okulla birlikte bu tarafa bakar.
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık, çocuğun ve gencin okul hayatını, aile içindeki ilişkilerini ve kendine bakışını zorlayan durumları anlamaya ve onlarla baş etmesine yardım etmeye yönelik bir destektir. Merkezimizde bu işi psikologlar yürütür: çocukla bireysel görüşmeler yapar, anne babaya rehberlik eder, gerektiğinde okulun rehber öğretmeni ve sınıf öğretmeniyle iletişime geçerler.
Psikolojik danışmanlık bir tanı süreci değildir; tanıyı hastanede hekim koyar. Burada amaç, çocuğun yaşadığı güçlüğün ardındaki duygusal ve davranışsal etkenleri görmek ve gündelik hayatta işe yarayacak küçük ama kalıcı değişiklikler yapmaktır. Ön görüşme ücretsizdir; düzenli bireysel danışmanlık ise ücretli bir hizmet olarak planlanır.
Okul ve ders kaygısı
Özgüven ve kendine bakış
Öfke ve duygu düzenleme
Arkadaşlık ve uyum sorunları
Ebeveyn ile çocuk arasındaki gerginlik
Okulla ortak bir dil kurmak
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık nedir?
İki kavram çoğu zaman birlikte anılır ama aynı şeyi anlatmaz. Rehberlik, çocuğun ve ailesinin doğru bilgiye ulaşmasını, seçenekleri görmesini ve karar verebilmesini kolaylaştıran daha geniş bir çerçevedir: bir tanının ne anlama geldiğini açıklamak, okulla nasıl konuşulacağını planlamak, uygun desteğe yönlendirmek gibi. Psikolojik danışmanlık ise kişinin duygularını, düşüncelerini ve ilişkilerini konu alan, belirli hedeflere doğru ilerleyen bire bir görüşmelerdir.
Özel eğitim merkezinde bu iki iş iç içe yürür. Okumada zorlanan bir çocuğun öğretmeni ona harfleri öğretirken psikolog, aynı çocuğun sınıfta sesli okuma sırası yaklaştıkça neden gerildiğine, evde ödev saatinin neden çatışmaya dönüştüğüne bakar. Böylece çocuğun öğrenmesini yavaşlatan engellerin yalnızca akademik olanlarıyla değil, duygusal olanlarıyla da çalışılmış olur.
Psikoterapi ve psikiyatriden farkı nedir?
Psikolojik danışmanlık, gündelik hayatta karşılaşılan güçlüklere odaklanan ve görece kısa süreli olabilen bir destektir. Uzun süren ve hayatı belirgin biçimde etkileyen ruhsal sorunlarda daha yoğun bir psikoterapi süreci gerekebilir. Tanı koymak, ilaç başlamak ya da ilacı değiştirmek ise yalnızca hekimin, yani çocuk ve ergen psikiyatristinin yetkisindedir. Görüşmelerde hekime başvurmayı gerektiren bir durum fark edilirse aile bu konuda açıkça bilgilendirilir.
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık kimler tarafından verilir?
Okullarda bu görevi rehber öğretmenler, yani psikolojik danışmanlar üstlenir. Okulun rehberlik servisi öğrencinin sınıfa uyumunu izler, gerektiğinde aileyi Rehberlik ve Araştırma Merkezine (RAM) yönlendirir ve raporlu öğrenciler için hazırlanan bireyselleştirilmiş eğitim programının toplantılarına katılır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ise bu işi psikoloji bölümünden mezun psikologlar yürütür. Merkezdeki psikoloğun avantajı, çocuğu haftanın belirli günlerinde düzenli olarak görmesi ve onunla çalışan öğretmenle aynı çatı altında olmasıdır. İki şubemizde de psikolog bulunur; aşağıda her birinin profiline ulaşabilirsiniz.
Öğrenmeyi etkileyen psikolojik etkenler nelerdir?
Bir çocuğun derste zorlanması her zaman konunun ağırlığından kaynaklanmaz. Öğrenmeye katılımı belirleyen etkenleri iki grupta düşünmek mümkün. Bir yanda çocuğun kendisine ait olanlar vardır: dikkat süresi, motivasyon, zihinsel kapasite, kendine verdiği değer ve kaygı düzeyi. Öbür yanda çevreden gelenler: evde yaşanan gerginlikler, arkadaş ilişkileri, öğretmenle kurulan bağ ve sınıfın havası.
Bu etkenler çoğu zaman birbirini besler. Okumada zorlanan bir çocuk, sınıfta sesli okuma sırası yaklaştıkça gerilir; gerginlik dikkatini dağıtır, dikkat dağıldıkça hata artar ve çocuk "ben yapamıyorum" düşüncesine kapılır. Psikolojik destek, bu döngünün hangi halkasından müdahale edilebileceğini görmeye yardım eder. Öğrenme güçlüğünün kendisi hakkında bilgi için özgül öğrenme güçlüğü sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi işaretler destek ihtiyacını düşündürür?
Her huysuz gün ya da düşük not bir sorunun habercisi değildir. Ancak aşağıdaki durumlar birkaç hafta sürüyor ve çocuğun gündelik hayatını etkiliyorsa bir uzmanla konuşmak faydalı olur:
Okula ya da derse gitmeyi sürekli reddetme, sabahları karın ağrısı gibi şikâyetlerin artması.
"Aptalım", "zaten beceremem" gibi kendini küçümseyen sözlerin sıklaşması.
Arkadaş ortamından çekilme, teneffüslerde hep yalnız kalma.
Ödev ya da sınav öncesinde yoğun gerginlik, ağlama, öfke patlamaları.
Evde anne babayla konuşmaların sık sık çatışmaya dönmesi.
Bu işaretler tek başına bir tanıya karşılık gelmez. Çocuk kendine zarar vermekten söz ediyorsa, uyku ve iştahı belirgin biçimde değiştiyse ya da haftalardır hiçbir şeyden keyif almıyorsa, beklemeden bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurun.
Psikologlarımız neler yapar?
Merkezdeki psikoloğun işi yalnızca görüşme odasıyla sınırlı kalmaz; çocuğun hayatındaki üç ortamı, yani evi, okulu ve merkezi birbirine bağlar.
Süreç genellikle çocuktan önce aileyle başlar. Psikolog, velilerden çocuğun gelişimini, okuldaki durumunu, evdeki günlük düzeni ve onları en çok düşündüren konuyu dinler. Okul öğretmeninin gözlemleri ya da daha önce alınmış raporlar varsa bunlar da bu aşamada değerlendirilir.
Ardından çocukla tanışılır. İlk buluşmalar çoğunlukla sohbet ve oyunla geçer; amaç çocuğun kendini güvende hissetmesi ve psikologla arasında bir bağ kurulmasıdır. Bu bağ oluşmadan derin konulara girmek verimli olmaz. Tanışma döneminin sonunda aileyle birlikte birkaç somut hedef belirlenir: örneğin sabah okula gitme gerginliğini azaltmak ya da arkadaşlarıyla oyuna katılmasını kolaylaştırmak gibi.
Görüşmelerde hangi yaklaşımlardan yararlanılır?
Yöntem, çocuğun yaşına ve ihtiyacına göre seçilir. Duygularını kelimelerle anlatmakta zorlanan küçük çocuklarda oyun, kendini ifade etmenin doğal yoludur; bu yaş grubunda oyun terapisi ve onun bir kolu olan çocuk merkezli oyun terapisi sık kullanılır.
Okul çağının ilerleyen yıllarında ve ergenlikte konuşma ön plana çıkar. Kaygıyı tetikleyen düşünceleri fark etmek, onları daha gerçekçi olanlarla sınamak ve kaçınılan durumlara adım adım yaklaşmak üzerine kurulu bilişsel davranışçı terapi bu yaşlarda en çok başvurulan yaklaşımlardandır.
Bunların yanında bazı beceriler doğrudan çalışılır. Dikkati toparlamak için ders çalışmayı kısa parçalara bölmek, haftayı bir çizelgeyle planlamak gibi düzenleme becerileri; öfke ya da üzüntüyü adlandırabilmek için duygu kartları, hikâyeler ve resimler bu araçlardandır. Duygusunu adlandırabilen çocuk, onu davranışla dışa vurmak zorunda kalmaz.
Ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişki zorlaştığında ne yapılır?
Bazı dönemlerde evdeki ilişki yıpranabilir: ödev saatinde yaşanan çatışmalar, sık tekrarlanan uyarılar ve birbirini anlamadığını düşünen ebeveyn ile çocuk. Aileler bu sorunların bir kısmını kendi başlarına aşar; bazıları ise dışarıdan bir göz ister. Böyle bir durumda psikolog önce ebeveynle ve çocukla ayrı ayrı görüşür. Herkesin derdini rahatça anlatabildiği bu görüşmelerin ardından ortak görüşmelere geçilir. Ortak görüşmelerde iki tarafın da uygulayabileceği yeni tutumlar üzerinde anlaşılmaya çalışılır. Kimin haklı olduğunu bulmak bu sürecin konusu olmaz.
Somut bir örnek düşünelim: her akşam ödev yüzünden tartışan bir anne ve on yaşındaki oğlu. Ayrı görüşmelerde annenin, oğlunun sınıfta geri kalmasından korktuğu; çocuğun ise ödeve başladığı anda "yine yanlış yapacağım" diye gerildiği ortaya çıkabilir. Bunu bilen iki taraf için ödev saati yeniden kurulabilir: kısa çalışma süreleri, önceden konuşulmuş molalar ve hatayı düzeltmenin suçlamadan ayrı tutulması gibi.
Görüşmeler nasıl ilerler?
Her çocukta süre farklıdır; sıralama ise çoğunlukla aynıdır.
Aileyle ön görüşmeSizi düşündüren durum, çocuğun gelişimi, okul ve ev düzeni dinlenir. Bu görüşme ücretsizdir.
Çocukla tanışmaBir iki buluşma sohbet ve oyunla geçer; güven ilişkisi kurulmadan derin konulara girilmez.
Ortak hedeflerAileyle birlikte ölçülebilir birkaç hedef seçilir; görüşmelerin sıklığı ve okulla iletişim planlanır.
Düzenli gözden geçirmeBelli aralıklarla hedeflere ne kadar yaklaşıldığına bakılır; sıklık azaltılır ya da yeni hedef konur.
Okul ile iş birliği nasıl kurulur?
Kalabalık bir sınıfta güçlüğü fark edilmeyen ve ona uygun bir yöntemle desteklenmeyen çocuk, zamanla okuldan soğuyabilir. Bu yüzden psikolog, ailenin izniyle okulun rehber öğretmeniyle iletişime geçer. Çocuğun derslerde ve teneffüste nasıl olduğu, hangi durumlarda zorlandığı öğrenilir; merkezde işe yarayan yaklaşımlar okulla paylaşılır.
Sınıf öğretmeni talep ettiğinde, çocuğa sınıfta nasıl yaklaşılabileceğine dair somut öneriler verilir: tahtaya yakın oturtmak, uzun bir yönergeyi parçalara bölmek, sesli okumaya habersiz kaldırmamak gibi. Raporlu öğrencilerde bu öneriler okulun hazırladığı bireyselleştirilmiş eğitim programına işlenebilir. Paylaşılan bilgi çocuğun okuldaki desteğiyle sınırlı tutulur; görüşmelerde konuşulan özel konular okula aktarılmaz.
Öğretmen, öğrenci ve aile neden aynı dili konuşmalı?
Bir çocuk haftanın birkaç saatini merkezde, bir kısmını okulda, geri kalanını evde geçirir. Üç ortam birbirinden habersiz farklı tepkiler verdiğinde çocuk ne beklendiğini kestiremez. Merkez içinde de psikolog, çocukla çalışan öğretmenin derste yaşadığı zorlukları onunla birlikte ele alır; aileden gelen bilgiler ışığında öğretmenin çocuğa nasıl yaklaşabileceğine dair fikir paylaşır. Böylece ödev, kurallar ve övgü konusunda üç ortamda benzer bir tutum kurulabilir.
Grup çalışmalarında ne yapılır?
Bireysel görüşmede öğrenilen bir beceri, ancak yaşıtlarla denendiğinde gerçek anlamını bulur. Psikologların planladığı küçük grup çalışmalarında öğrenciler sıra beklemeyi, görev paylaşmayı, bir oyunda kuralı birlikte koymayı ve anlaşmazlığı sözle çözmeyi dener. Gruplar yaş ve gelişim düzeyi yakın, merkezimizde eğitim alan öğrencilerden oluşturulur.
Aile evde nasıl destek olabilir?
Görüşme odasında yapılan çalışma, evde karşılık bulduğunda anlam kazanır. Velilerin uygulayabileceği birkaç basit tutum şunlar:
Çocuğun çabasını sonucundan ayrı takdir edin. "Bu soruyla uzun süre uğraştın" demek, yalnızca doğru cevabı övmekten daha kalıcı bir motivasyon sağlar.
Kaygısını küçümsemeyin. "Korkacak bir şey yok" yerine "Bu seni geriyor, birlikte bakalım" demek çocuğa anlaşıldığını hissettirir.
Görüşmelerde konuşulan önerileri bir süre tutarlı biçimde uygulayın; birkaç günde sonuç beklemek hayal kırıklığı yaratabilir.
Okulda ya da evde gözlediğiniz değişiklikleri psikologla paylaşın. Sizin gözleminiz, görüşme odasında görülemeyeni tamamlar.
Ders çalışma alışkanlığı, haftalık plan ve sınav dönemine hazırlık asıl ihtiyaçsa, ilkokuldan liseye kadar öğrencilerle yürütülen eğitim koçluğu daha uygun bir başlangıç olabilir. Hangisinin çocuğunuza uyduğunu ön görüşmede birlikte değerlendiririz.
Psikologlarımız
Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde görev yapan psikologlar. Mezuniyet ve eğitim bilgileri profil sayfalarında, iki şubedeki tüm ekip eğitim kadromuz sayfasında.
Keçiören
Halime Emre
Kurum müdürü, psikolog; gelişim takibi, aile görüşmeleri ve rehberlik. Profilini inceleyin
Keçiören
Neva Torun
Psikolog, uzman öğretici; öğrenme güçlüğü, dikkat ve psikolojik değerlendirme. Profilini inceleyin
Keçiören
Halime Sude Keskin
Psikolog, uzman öğretici; çocuklarda kaygı, ebeveyn danışmanlığı ve oyun terapisi. Profilini inceleyin
Keçiören
Rümeysa Temizhan
Psikolog; duygu düzenleme, davranış sorunları ve sosyal beceriler, bilişsel davranışçı yaklaşım. Profilini inceleyin
Keçiören
Sıla Karatan
Psikolog; erken çocuklukta gelişimsel destek, duygu düzenleme ve günlük yaşam becerileri. Profilini inceleyin
Sincan
Tuğba Yiğit
Psikolog; çocuk ve ergen psikolojisi, dikkat eksikliği ve davranış sorunları. Profilini inceleyin
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Kaynaklar
Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği (MEB, 2020)
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (MEB, 2018)
Türk Psikologlar Derneği, Etik Yönetmeliği
Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Positive Parenting Tips
Dünya Sağlık Örgütü: Adolescent mental health bilgi notu
Psikolojik danışmanlık hakkında velilerin sorduğu sorular
Psikolog çocuğuma tanı koyabilir mi?
Merkezdeki psikolojik danışmanlık tanı koymaya yönelik değildir. Tanı hastanedeki hekimin yetkisindedir; çocuğun özel eğitim desteği alıp almayacağına dair eğitsel kararı ise Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) verir. Psikoloğun işi, çocuğun öğrenmesini ve uyumunu etkileyen duygusal ve davranışsal etkenleri anlamak ve onlar üzerinde çocukla, aileyle birlikte çalışmaktır.
Psikolojik danışmanlık ücretli mi?
Ön görüşme ücretsizdir. Düzenli bireysel psikolojik danışmanlık, oyun terapisi ve bilişsel davranışçı terapi ücretlidir; bunlar Bakanlığın karşıladığı ders saatlerine dahil edilmez. Merkezimizde destek eğitim alan öğrencilerin aileleriyle ve okullarıyla yürütülen iletişim ise eğitim sürecinin parçasıdır. Ücreti ve size uygun düzeni ön görüşmede açıkça konuşuruz.
Sınav kaygısı için de destek alınabilir mi?
Alınabilir. Kaygıyı yönetmek ve dikkati toparlamak, bireysel görüşmelerin sık ele alınan konularındandır. Çocuğun sınav öncesinde neler hissettiği, bedeninde ne olduğu ve aklından neler geçtiği konuşulur; ardından nefes ve hazırlık alışkanlıkları gibi uygulanabilir yollar birlikte denenir.
Psikolojik danışmanlık ile aile eğitimi arasındaki fark ne?
Psikolojik danışmanlıkta odak çoğunlukla çocuğun kendisidir: duyguları, kaygıları, okul ve arkadaş ilişkileri. Aile eğitiminde ise anne babanın evde çocuğu nasıl destekleyeceği öne çıkar. İkisi sıklıkla birlikte yürür; aileye yönelik görüşme ve seminerlerin nasıl işlediğini aile eğitimi ve danışmanlığı sayfasında okuyabilirsiniz.
Çocuğum psikologla görüşmek istemezse ne yapmalıyım?
Zorlamak yerine görüşmeyi ona uygun bir dille anlatmak daha iyi sonuç verir. "Aklındakileri konuşabileceğin, birlikte oyun oynayabileceğin biri" gibi bir tanım, çocuğun ön yargısını azaltır. İlk buluşmalar genellikle tanışmaya ayrılır; çocuk ortama ve kişiye alıştıkça görüşmelere katılımı kendiliğinden artar.
Görüşmelerde konuşulanlar bana ya da okula anlatılır mı?
Çocuğun ve gencin görüşmede paylaştıkları gizli tutulur; size her görüşmenin ayrıntısı değil, genel gidişat ve evde yapabilecekleriniz aktarılır. Okulla yalnız sizin izninizle ve çocuğun okuldaki desteği için gereken kadar bilgi paylaşılır. Çocuğun ya da bir başkasının güvenliği söz konusu olduğunda bu gizlilik sınırı aşılır ve aile hemen bilgilendirilir.
Çocuğum merkezinizde eğitim almıyor, yine de başvurabilir miyim?
Başvurabilirsiniz. Ön görüşmede çocuğunuzun durumunu ve beklentinizi dinler, size hangi desteğin uygun olduğunu açıkça söyleriz. Çocuğunuz başka bir kurumda eğitim alıyor ya da bir hekim tarafından izleniyorsa bunu belirtmeniz, görüşmelerin o süreçle uyumlu planlanmasını sağlar.
Psikolojik destek ne kadar sürer?
Önceden belirlenmiş bir süre yoktur. Çocuğun yaşı, karşılaştığı güçlüğün türü ve evdeki koşullar süreyi etkiler. Görüşmeler belli aralıklarla gözden geçirilir; hedeflere ne kadar yaklaşıldığına bakılarak sıklık azaltılabilir ya da yeni bir hedef belirlenebilir.