WISC-R Zeka Testi
On temel ve iki yedek alt testle sözel ve performans zekâ puanı veren, Türkiye'de uzun yıllardır kullanılan Wechsler ölçeği.
Zekâ · gelişim · dikkat · dil
Çocuğunuzla ilgili sorunuza göre seçilen standart testleri, uygulayıcı eğitimi almış uzmanlarımız çocuğunuzla yalnız çalışarak uygular; sonuçları yazılı raporla birlikte karşılıklı oturup konuşuruz. Ön görüşme ücretsizdir.
Değerlendirme
Bir çocuğun gelişimi hakkında soru işareti doğduğunda ailelerin önüne bir test adları listesi çıkar ve hangisinin gerektiğini anlamak çoğu zaman zordur. Oysa test seçimi ailenin değil uzmanın işidir. Sizden beklenen tek şey, sizi neyin düşündürdüğünü anlatmanızdır: konuşmanın gecikmesi, derslerde geride kalmak, yerinde duramamak ya da okula başlama kararı gibi.
Bu sayfada merkezimizde uygulanan bütün testleri tek yerde topladık. Her kart sizi o testin kendi sayfasına götürür; orada testin neyi ölçtüğünü, nasıl uygulandığını ve raporun nasıl okunacağını ayrıntılı anlattık. Aşağıda da değerlendirmenin genel işleyişini, sonucun nerede işe yaradığını ve testlerin sınırlarını açıkladık.
Kartın sağ üstündeki etiket, testin hazırlandığı yaş grubunu ya da sınıf düzeyini gösterir. Hangi testin çocuğunuza uygun olduğunu bilmiyorsanız son karttaki rehberden ya da ücretsiz ön görüşmeden başlayabilirsiniz.
On temel ve iki yedek alt testle sözel ve performans zekâ puanı veren, Türkiye'de uzun yıllardır kullanılan Wechsler ölçeği.
Aynı yaş grubu için Türkiye'de uyarlanmış güncel Wechsler sürümü; sonucu dört indeks puanıyla ayrıntılandırır.
Okul öncesi çağda zihinsel gelişimi yaşıtlarla karşılaştırmak için en sık tercih edilen bireysel ölçeklerden biri.
Anne ya da babayla yapılan görüşmeye dayanan, bebek ve küçük çocuğun gelişimini dört alanda tarayan envanter.
Görsel ve işitsel çeldiricilerin eşlik ettiği bilgisayarlı görevde dikkati dört ayrı başlıkta ölçer; tanıya yardımcı bir veridir.
Okuma, yazma ve matematikte çocuğun sınıf düzeyine göre nerede durduğunu ve hangi alt becerinin zorladığını gösterir.
Türkiye'de geliştirilmiş bir tarama; ses farkındalığı ve erken okuryazarlık becerilerinde risk işaretlerine bakar.
"Bu yıl mı başlasın?" sorusuna yardımcı olur; okulun ilk aylarında gereken becerilerin ne ölçüde hazır olduğunu ölçer.
Konuşmaya geç başlayan çocukların dil anlama ve ifade puanlarını Türkçe konuşan yaşıtlarıyla kıyaslar.
Okuma yazmanın temelini oluşturan sözcük bilgisi, cümle kurma ve sesleri fark etme becerilerini ayrıntılı ölçer.
Kısa süre gösterilen şekilleri hatırlama ve tanıma becerisine bakarak görsel bellek ve algı hakkında bilgi verir.
Hangi kaygıda hangi testin düşünüldüğünü yaş sırasıyla anlatan rehber; test seçiminde kararsız kalanlar için başlangıç noktası.
Bir değerlendirme testi, çocuğun belirli bir alandaki becerisini aynı yaştaki çok sayıda çocuğun ortalamasıyla karşılaştıran bir ölçme aracıdır. Gözlem "biraz geride gibi" der; test ise ne kadar geride ya da ileride olduğunu, hangi alt becerinin bu tabloyu oluşturduğunu sayıyla gösterir. Bu sayı tek başına bir hüküm değildir, ama aileyle uzmanın aynı dili konuşmasını sağlar ve ileride yapılacak ölçümlerle karşılaştırılabilecek bir başlangıç noktası oluşturur.
Testlerin hepsi aynı türden değildir. Bazıları tarama aracıdır: kısa sürede bir risk olup olmadığına bakar ve gerekirse daha kapsamlı değerlendirmeye yönlendirir. AGTE ve O-DİST bu gruptadır. Bazıları ise kapsamlı ölçeklerdir: bir alanı alt becerilerine kadar ayrıntılı inceler. Zekâ ölçekleri, dil testleri ve özgül öğrenme güçlüğü bataryası bu türdendir. Bir tarama sonucunda risk görülmesi tanı anlamına gelmez; yalnızca daha yakından bakmak gerektiğini söyler.
Bir testin sonucu, başka çocukların sonuçlarıyla karşılaştırılabildiği ölçüde anlamlıdır. Bunun için her çocuğa aynı malzeme, aynı sırayla ve el kitabında yazan aynı sözcüklerle sunulur. Uzman soruyu kendi cümlesiyle yeniden anlatmaz, ipucu vermez, cevabın doğru olup olmadığını söylemez. Oda sessiz, aydınlık ve dikkat dağıtacak eşyadan arınmış olmalıdır.
Bu kurallar bazen ailelere katı görünebilir, ama sonucun güvenilirliği bunlara dayanır. Aynı nedenle test maddelerini ve yönergelerini sitemizde yayımlamıyoruz. Soruları daha önce görmüş bir çocuğun puanı yeteneğini değil ezberini gösterir ve gerçek ihtiyaç gözden kaçabilir.
Test seçiminde ilk süzgeç yaştır, çünkü her araç belirli bir yaş grubuyla hazırlanmış karşılaştırma tablolarına dayanır. Aşağıdaki çerçeve kabaca bir fikir verir; çocuğunuz için hangisinin gerektiğine ön görüşmede birlikte karar veririz.
Bu dönemde zekâ değil genel gelişim ölçülür. Yürüme, el becerileri, ilk sözcükler ve sosyal tepkiler gibi kilometre taşlarına bakılır. AGTE gibi envanterler bilgiyi büyük ölçüde anne ya da babayla yapılan görüşmeden alır; uzman gerekirse çocuğu gözlemleyerek tamamlar. Konuşma gecikmesi öne çıkıyorsa iki yaşından itibaren TEDİL ile dil gelişimine ayrıca bakılabilir.
Çocuk masada kısa görevler yapabildiği andan itibaren bireysel zekâ ölçekleri uygulanabilir; bu yaşta en sık Stanford-Binet kullanılır. Okuma yazmaya geçmeden önce disleksi riskini taramak için O-DİST, ilkokula başlama kararı yaklaşırken Metropolitan okul olgunluğu testi devreye girer. Dil gelişimi için TEDİL ve dört yaşından sonra TODİL kullanılabilir.
Altı yaşından sonra zekâ değerlendirmesinde Wechsler ölçekleri, yani WISC-R ya da WISC-IV öne çıkar. Okuma, yazma ve matematikte zorlanan çocukta zekâ testine ek olarak özgül öğrenme güçlüğü bataryası uygulanır. Dikkat ve hareketlilikle ilgili kaygılarda MOXO, görsel bellek ve şekil algısıyla ilgili sorularda Benton testi bilgi verir.
Ergenlerde dikkat değerlendirmesi MOXO'nun yetişkin formuyla sürer; Benton testi de bu yaşlarda kullanılabilir. Zekâ değerlendirmesinde 16 yaşını geçen gençler için yetişkin ölçekleri gerekir; bu durumda sizi uygun kuruma yönlendiririz.
Çizimlerin duygu dünyasını anlamaya yardım ettiği resim analizi ise bir test değil, görüşmeyi destekleyen bir yöntemdir; tek başına yorumlanmaz ve tanı aracı olarak kullanılmaz.
Hangi test uygulanırsa uygulansın süreç aynı dört adımı izler.
Gerektiğinde evet. Bazı sorular tek bir testle cevaplanamaz. Derslerinde zorlanan bir çocukta hem genel zihinsel kapasiteye hem okuma ve yazma becerilerine bakmak gerekebilir; dikkat sorunu da düşünülüyorsa buna bir dikkat ölçümü eklenir. Ancak "ne olur ne olmaz" diye art arda test yapmak doğru değildir. Her test çocuk için bir yüktür ve gereksiz ölçümler aileye net bir cevap yerine kafa karışıklığı bırakabilir. Hangi testlerin gerektiğine ve aynı gün mü ayrı günlerde mi yapılacağına uzman karar verir.
Geçmez. Türkiye'de bu konuda üç ayrı kurumun ayrı görevi vardır. Tıbbi tanıyı hekim koyar ve özel gereksinim raporu (ÇÖZGER) hastanelerin yetkili sağlık kurullarınca düzenlenir. Özel eğitim ve destek eğitim kararını ise Rehberlik ve Araştırma Merkezi kendi eğitsel değerlendirmesiyle verir. Özel bir merkezde yapılan değerlendirme bu basamakların yerini tutmaz.
Yine de raporun önemli bir işlevi vardır. Hekim ya da RAM randevusunda derdinizi ölçülmüş bilgiyle anlatmanızı sağlar, öğretmenle paylaşıldığında sınıfta nereden başlanacağına ışık tutar. Raporumuzu dikkate alıp almayacağına başvurduğunuz kurum karar verir. Resmî süreç için RAM raporu rehberimize bakabilirsiniz.
Vermez. İnternetteki zekâ, dikkat ya da disleksi testleri ne standart uygulama koşullarını sağlar ne de Türkiye'deki çocuklarla hazırlanmış karşılaştırma tablolarına dayanır. Bir uzmanın test sırasında yaptığı gözlem, yani çocuğun bir göreve nasıl yaklaştığı, zorlandığında ne yaptığı, sonuç kadar değerlidir ve ekran başında kaybolur. Bu tür testler merak gidermek için kullanılabilir, karar vermek için kullanılmamalıdır. Standart dil ve zekâ testleri merkezimizde yüz yüze uygulanır.
Her testin kendi uygulayıcı eğitimi vardır ve testi yalnızca bu eğitimi tamamlamış uzmanlar uygulayabilir. Zekâ ve dikkat testlerini psikologlarımız ve testin belgesi bulunan uzmanlarımız, dil testlerini dil ve konuşma terapistlerimiz ile odyologlarımız, gelişim ve okul olgunluğu değerlendirmelerini bu alanda eğitim almış öğreticilerimiz yürütür. Hangi uzmanın hangi testin belgesine sahip olduğunu eğitim kadromuz sayfasındaki profillerde görebilirsiniz.
Uygulayıcı eğitimi yalnızca soruların nasıl sorulacağını öğretmez. Çocukla güven kurmayı, başlama ve durma noktalarını doğru belirlemeyi, cevapları eksiksiz kaydetmeyi ve puanı el kitabındaki kurallara göre hesaplamayı da kapsar. Bu adımlardan biri atlandığında sonuç, ne kadar özenle yapılmış görünürse görünsün başka çocuklarla karşılaştırılamaz hâle gelir. Bu yüzden her uzmanımız yalnızca belgesine sahip olduğu testleri uygular; bir testin uygulayıcısı o gün yoksa randevuyu ona göre planlarız.
Ön görüşme ücretsizdir; testler ücretlidir ve ücret, hangi testin uygulanacağı belli olduktan sonra bildirilir. Millî Eğitim Bakanlığının karşıladığı destek eğitim ise ayrı bir konudur: RAM raporunda şubelerimizde yürüttüğümüz destek eğitim programlarından biri (özgül öğrenme güçlüğü, dil ve konuşma güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu, işitme yetersizliği ya da yalnız Sincan'da bedensel yetersizlik) yazan çocuk, yönetmeliğin belirlediği ders miktarını ücret ödemeden alır. Çocuğunuzun bu kapsama girip girmediğini birlikte konuşmak için ücretsiz değerlendirme sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bir değerlendirmenin asıl değeri, sonrasında ne yapılacağını netleştirmesindedir. Sonuç çoğu zaman üç yoldan birine çıkar. İlki, her şeyin yaşıyla uyumlu olduğunu görmektir; bu durumda ailenin kaygısı giderilir, uzman da evde ya da okulda işe yarayabilecek birkaç öneriyle süreci kapatır. İkincisi, belirli bir alanda desteğe ihtiyaç olduğunu fark etmektir: dil gelişimi için dil ve konuşma terapisi, okuma yazma becerileri için bireysel akademik destek, dikkat ve düzen için aileyle birlikte yürütülen bir çalışma planı gibi.
Üçüncü yol ise resmî sürece geçmektir. Sonuçlar bir tanı ihtimaline işaret ediyorsa aileyi hekime yönlendiririz; hekim gerekli görürse ÇÖZGER raporu düzenlenir, ardından RAM eğitsel değerlendirmeyi yapar ve çocuğun alacağı desteği rapora yazar. Bu aşamada merkezimizdeki rapor, sizin elinizde süreci anlatan somut bir belge olur.
Hangi yol seçilirse seçilsin, bir ölçüm tek başına yeterli değildir. Çocuk büyüdükçe ve destek aldıkça tablo değişir. Bu yüzden uzman, uygun bir süre sonra aynı alanda yeniden bakmayı önerebilir; böylece ilerleme tahminle değil, karşılaştırılabilir bir sonuçla izlenir.
Velilerin en çok çekindiği konu
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir. Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Testler iki şubemizde sade, sessiz ve dikkat dağıtacak eşyası az bireysel odalarda uygulanır.
Bunu bilmeniz gerekmiyor. Ön görüşmede çocuğunuzun yaşını ve sizi düşündüren konuyu dinler, gerekli testi birlikte seçeriz. Bir fikir edinmek isterseniz test seçimini yaş ve kaygı türüne göre anlatan çocuk değerlendirme testleri rehberimize bakabilirsiniz.
Teste göre değişir. AGTE gibi taramalarda sonucu aynı gün sizinle konuşuruz. Zekâ testleri ve öğrenme güçlüğü testleri gibi çoğu değerlendirmede ise cevaplar testin ölçütlerine göre puanlanır, uzman gözlem ve önerilerini ekleyerek yazılı bir rapor hazırlar ve sonucu sonraki görüşmede paylaşırız. Raporun ne zaman hazır olacağını uygulama günü söyleriz.
Uykusunu almış ve karnı tok gelmesi en önemli hazırlıktır. Gözlük ya da işitme cihazı kullanıyorsa yanında olsun. Testi bir sınav gibi değil, bir uzmanla yapılacak oyunlu bir çalışma gibi anlatın; önceden ders çalıştırmayın ve ödül sözü vermeyin.
Tanışma aşamasında, çocuğunuz ortama alışana kadar yanında kalabilirsiniz. Uygulama başlayınca uzman çoğunlukla çocukla yalnız kalır; ebeveynin orada olması cevapları ve hızı değiştirebilir. Sizden kolay ayrılamayan küçük bir çocukta ise sessizce izlemek şartıyla odada kalabilirsiniz.
Standart zekâ, dikkat ve dil testleri merkezde yüz yüze uygulanır. Ekran üzerinden yapılan bir uygulama ne standart koşulları sağlar ne de uzmanın çocuğu yakından gözlemlemesine izin verir. Bazı görüşmeler ve aile danışmanlığı çevrim içi yapılabilir, ama ölçüm yapılmaz.
Önce raporu uzmanla ayrıntılı konuşun. Bir test, çocuğun o günkü performansını ölçer; yorgunluk, kaygı ya da dil farkı sonucu etkileyebilir. Uzman gerekli görürse ek değerlendirme ya da belirli bir süre sonra yeniden ölçüm önerir. Tanı ve özel eğitim kararı ise hekim ile RAM'ın işidir.
Raporu hekime, RAM'a ya da okula götürebilirsiniz; çocuğunuzun durumunu somut bilgiyle anlatmanızı kolaylaştırır. Ancak resmî bir tanı belgesi sayılmaz, RAM raporunun yerini de tutmaz; dikkate alıp almamaya başvurduğunuz kurum karar verir. Raporu kimlerle paylaşacağınıza siz karar verirsiniz.