Dil ve konuşma
Söyleneni anlama, sözcük sayısı, cümle kurma, sesleri doğru çıkarma ve konuşmanın akışı.
İlk görüşme ve ön değerlendirme
Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili sizi düşündüren bir konu varsa uzmanımız sizi dinler, çocuğunuzu oyunla gözlemler ve sonraki adımı sizinle birlikte belirler. Görüşme ücretsizdir ve sizi kayda bağlamaz.
Ön değerlendirme
Konuşmanın gecikmesi, okurken sık takılma ya da öğretmenin dikkat dağınıklığına ilişkin gözlemi gibi durumlarda pek çok aile bir güçlük olabileceğini sezer, ancak nereye başvuracağını bilemediği için bekler. Hastane randevusu, RAM süreci, test adları birbirine karışır.
Ücretsiz ön değerlendirme bu belirsizliği gidermek için var. Dil ve konuşma, okuma-yazma-matematik, iletişim ya da dikkat konusunda daha önce ayrıntılı bir değerlendirme almadıysanız şubemize gelip çocuğunuzu bir uzmana gösterebilirsiniz. Görüşmenin sonunda elinizde bir yol haritası olur: beklemek mi gerekiyor, hastaneye mi gitmeli, hangi destek düşünülmeli.
Görüşmenin içeriği sizi düşündüren konuya göre şekillenir. Aşağıdaki dört alan en sık başvurulan konulardır; karta dokunarak o alanı ayrıntılı anlatan sayfaya geçebilirsiniz.
Söyleneni anlama, sözcük sayısı, cümle kurma, sesleri doğru çıkarma ve konuşmanın akışı.
Harfleri karıştırma, yavaş ve hatalı okuma, yazıda zorlanma, işlemlerde takılma gibi okul çağı işaretleri.
Göz teması, ismine dönme, oyuna katılma, isteğini anlatma ve sıra bekleme gibi beceriler.
Bir işe ne kadar odaklanabildiği, yönergeyi izleyip izlemediği, değişikliklere nasıl tepki verdiği.
Pek çok aile bu güne "çocuğumu sınava sokacaklar" kaygısıyla gelir. Oysa görüşmenin büyük bölümü sohbet ve oyundan oluşur.
Küçük çocukların tanımadığı bir odada ve yabancı bir yetişkinin yanında susması çok olağandır, uzmanlar da buna hazırlıklı gelir. Böyle bir durumda siz bir süre içeride kalırsınız; çocuk ortama alıştıkça uzmanla baş başa devam edilir. Gözlem yalnız konuşmaya dayanmaz. Çocuğun oyunu, jestleri ve kendisine söyleneni anlayıp anlamadığı da önemli bilgi verir. O gün hiç verimli geçmezse çalışmayı başka bir güne bölmek mümkündür.
Uzman çocuğunuzu bir saatlik bir gözlemde görür; siz ise yıllardır görüyorsunuz. Bu yüzden yanınızda getirdiğiniz bilgi, değerlendirmenin en değerli parçasıdır. Elinizde varsa şunları getirin:
Aklınızdaki soruları önceden bir kâğıda yazın. Görüşme sırasında unutulan soru çoğu zaman eve dönüş yolunda hatırlanır. Çocuğa da gideceği yeri sade bir dille anlatmanız yeterli: "Bir öğretmenle oyun oynayacağız" gibi. Uykusunu almış ve karnını doyurmuş bir çocuk o gün kendini çok daha iyi gösterir.
Görüşmenin son bölümü sizin için en önemli kısımdır. Görüşme sırasında unutulabilecek birkaç soru:
Cevapları kısa notlar hâlinde yazmak, eve döndüğünüzde ailenin diğer üyeleriyle konuşurken de işinizi kolaylaştırır.
Çocuğunuzu, sizi düşündüren konunun uzmanı karşılar. Gerekirse aynı gün ya da sonraki görüşmede ikinci bir uzman da çocuğa bakar.
Geç konuşma, anlaşılmayan konuşma, kekemelik ya da ses kısıklığı gibi kaygılarda dil anlama ve ifade becerilerini, konuşma seslerini ve akıcılığı gözlemler.
Okul çağındaki çocukta okuma, yazma ve matematik becerilerine sınıf düzeyiyle karşılaştırarak bakar; hangi alt becerinin zorladığını belirlemeye çalışır.
Dikkat, davranış, duygusal durum ve sosyal ilişkilerle ilgili kaygılarda aileyle görüşür, çocuğu gözlemler; gerekiyorsa standart bir test önerir.
Geçmez. Ön değerlendirme, çocuğun eğitim açısından güçlü ve desteğe ihtiyaç duyduğu yönlerini görmeye yarar; resmî bir belge üretmez ve tanı koymaz. Tıbbi tanıyı hastanede hekim koyar. Bakanlık destekli eğitimin kapısını açan eğitsel değerlendirme ise Rehberlik ve Araştırma Merkezinin (RAM) işidir. Bizim görüşmemizin işlevi, bu iki kapıya hangi soru ve gözlemlerle gideceğinizi netleştirmektir.
Zekâ, gelişim ya da dil düzeyini sayıyla ölçen standart testler bundan ayrıdır ve ücretlidir. Hangilerinin uygulandığını ve ne zaman gerektiğini testler sayfamızda topladık.
Sonuç, çocuğunuzun ek bir desteğe ihtiyacı olmadığını da gösterebilir; bu başlı başına bir rahatlamadır. Destek gerekiyorsa iki yoldan biri seçilir; aşağıda her yolun nasıl işlediğini, hemen ardından kısa özetini bulabilirsiniz.
Önce hastanede sağlık kurulu Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunu (ÇÖZGER) düzenler. Ardından RAM çocuğu eğitim açısından değerlendirir, hangi destek programının uygun olduğuna karar verir ve bunu rapora işler. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde Bakanlığın karşıladığı dersler için iki raporun da bulunması gerektiğinden, ÇÖZGER çıktığı gün derse başlanmaz; dersler RAM raporundan sonra başlar. Belgeleri ve sırayı RAM raporu rehberinde ayrıntılı anlattık.
Raporu beklemek istemiyorsanız, çocuğunuz rapor kapsamına girmiyorsa ya da Bakanlığın karşıladığı ders miktarının üstünde ek ders istiyorsanız bu yol açıktır. Ücret, hangi destek ve kaç ders gerektiği belli olunca açıkça konuşulur.
Kısa özet. Hangisinin uygun olduğuna ön değerlendirmenin sonunda birlikte karar veririz; iki yolda da ilk görüşme ücretsizdir.
ÇÖZGER ve RAM raporuyla başlar. Rapordaki programın aylık 8 saatlik bireysel dersi (rapor grup eğitimi de öneriyorsa 4 saatlik grup dersi) Bakanlıkça ödenir.
Ücretlidir; değerlendirme sonucuna göre hazırlanır, raporsuz ya da Bakanlık derslerine ek olarak alınabilir.
İtiraz hakkınız var. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin 42. maddesi aileye bunun için süre tanır: karar size bildirildikten itibaren 30 iş günü içinde itiraz dilekçesi verebilirsiniz. Başvurunuzu ele alan kurulun da en geç 30 iş günü içinde sonuç vermesi gerekir. İnternette farklı süreler dolaşıyor; esas alınması gereken yönetmeliğin güncel metnidir.
Ön değerlendirmede konuşulanlar ve gözlem sonuçları yalnız size anlatılır; okula, işyerinize ya da üçüncü kişilere iletilmez. Kime anlatılacağına siz karar verirsiniz. Rapor sürecine girildiğinde ise bilgiler yalnız eğitim amacıyla ve mevzuatın öngördüğü resmî sistemlerde kullanılır.
Velilerin en çok çekindiği konu
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir. Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Çocuğunuzun yaşını ve sizi düşündüren konuyu anlatmanız yeterli. Uygun şubeyi ve saati birlikte seçelim.
Evet. Ön görüşme ve gözlem için ücret alınmaz, servis bölgelerimizde oturuyorsanız ve merkeze gelemeyecek durumdaysanız aile servisimizle ulaşımınız da ücretsiz sağlanabilir (bölgeler servis sayfasında). Sonrasında standart bir test ya da ücretli bir plan gerekirse bunu o aşamada açıkça konuşuruz; RAM raporlu çocukların destek eğitim dersleri Bakanlıkça karşılanır.
Dil ve konuşma, okuma-yazma-matematik, iletişim ya da dikkat konusunda kaygı duyan ve çocuğu için daha önce ayrıntılı bir değerlendirme almamış her aile başvurabilir. Raporu olan ama süreçle ilgili sorusu olan aileleri de dinleriz.
Belirli bir alt sınır yok. Bebeklik döneminde gelişim basamakları, okul öncesinde dil ve iletişim, okul çağında öğrenme becerileri öne çıkar. Hangi yaşta olursa olsun kaygınızı erken paylaşmak, gereken desteğin zamanında başlamasını kolaylaştırır.
Hayır. ÇÖZGER hastanenin düzenlediği sağlık raporudur; Bakanlık destekli dersler için ayrıca RAM'ın eğitsel değerlendirme raporu gerekir. ÇÖZGER'in ardından RAM randevusu alınır ve dersler RAM raporu çıktıktan sonra başlar.
Gerekmez, ama mümkünse iyi olur. İki ebeveyn çocuğu farklı durumlarda gördüğü için anlattıkları birbirini tamamlar. Gelemeyen ebeveynin sorularını önceden yazıp göndermek de işe yarar.
Bildirilmez. Görüşmenin sonuçları yalnız size anlatılır. Öğretmenle paylaşmanın çocuğunuza yarayacağını düşünürseniz bunu siz yaparsınız; nasıl anlatabileceğiniz konusunda da yardımcı oluruz.
Evet. Ön değerlendirmenin amacı bir güçlüğü doğrulamak kadar belirsizliği gidermektir. Çocuğunuzun yaşına uygun ilerlediğini duymak da değerli bir sonuçtur; kaygınız sürüyorsa neyi izlemeniz gerektiği ve ne zaman yeniden bakılacağı aynı görüşmede konuşulur.