Yetişkin yere iner, çocuğun seçtiği oyuna katılır ve karşılıklı etkileşimi adım adım uzatır. Floortime ücretli bireysel bir programdır; ön görüşme ücretsizdir.
Floortime: oyun temelli iletişim ve ilişki yaklaşımı
Floortime, adını uygulamanın en görünür sahnesinden alır: yetişkin yere, çocuğun hizasına iner ve onun o anda ilgilendiği oyuna katılır. Amaç oyunun kendisi değil, oyun içinde büyüyen karşılıklı etkileşimdir. Yaklaşım, çocuk psikiyatristi Stanley Greenspan ve psikolog Serena Wieder'in geliştirdiği DIR modeline dayanır; bugün eğitimlerini ve araştırmalarını ICDL adlı kuruluş yürütür.
En sık başvuran aileler, otizm spektrumunda olan ya da tanı sürecindeki çocukların aileleri ile sosyal iletişimi yaşıtlarının gerisinde ilerleyen küçük çocukların aileleridir. Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde seanslar Floortime eğitimlerine katılmış uzmanlarla bire bir yürür; anne ve baba da oyunun bir ortağı olarak sürece girer.
Çocuğun ilgisinden başlayan oyun
Karşılıklı etkileşimi uzatma
Duyusal farklılıkları hesaba katma
Gelişim basamaklarına göre hedef
Velinin oyuna doğrudan katılımı
Ev rutinlerine taşınan öneriler
Floortime (DIR) nedir?
DIR, Floortime'ın üzerine kurulduğu modelin kısaltmasıdır ve İngilizce üç sözcüğün baş harflerinden oluşur: Developmental (gelişimsel), Individual differences (bireysel farklılıklar) ve Relationship-based (ilişki temelli). Floortime ise bu modelin çocukla yere oturulup oynanan, en çok bilinen uygulama biçimidir. Kısacası DIR kuramsal çerçeveyi, Floortime ise bu çerçevenin uygulamasını anlatır.
Gelişimsel ayak
Çocuğun doğum tarihine değil, hangi gelişim basamağında durduğuna bakmayı söyler. Dört yaşında olup henüz karşılıklı jest alışverişini oturtamamış bir çocukla çalışmaya, dört yaşın beklentilerinden değil o eksik basamaktan başlanır.
Bireysel farklılıklar ayağı
Her çocuğun sesi, dokunuşu ve hareketi kendine özgü biçimde işlediğini kabul eder. Kimi çocuk gürültüden bunalır, kimi sürekli hareket arar; kimi duyduğunu hızla anlar, kimi gördüğünden daha kolay öğrenir. Seans ortamı, oyuncakların seçimi ve uzmanın ses tonu bu profile göre ayarlanır.
İlişki ayağı
Öğrenmenin en verimli zemininin, güvenilen bir yetişkinle kurulan sıcak etkileşim olduğunu vurgular. Çocuk keyif aldığı, anlaşıldığını hissettiği bir oyunda daha uzun kalır, daha çok dener ve daha çok iletişim başlatır.
Plan bu üç bilginin kesişiminde kurulur. Örneğin sese duyarlı, hareketi seven ve henüz jestle iletişim kuran bir çocuk için oyunlar sessiz bir köşede, bol hareketli ve jest alışverişini çoğaltacak biçimde tasarlanır. Aynı yaştaki başka bir çocuğun planı bambaşka görünebilir; modelin özü de budur.
Floortime hangi gelişim basamaklarını izler?
ICDL bu basamaklara işlevsel duygusal gelişim kapasiteleri adını verir. Güncel modelde dokuz basamak tanımlanır; erken çocuklukta en çok çalışılan ilk altısı aşağıdadır. Değerlendirmede çocuğun hangi basamakları sağlam attığına bakılır, çalışma eksik kalan basamaktan başlar.
01
Sakin kalıp dünyaya ilgi göstermek
Çocuğun bedenini ve duygusunu düzenleyerek etrafındaki seslere, yüzlere ve nesnelere dikkatini verebilmesi. Diğer basamakların hepsi bu zeminin üstüne kurulur.
02
Bir yetişkinle bağ kurmak
Tanıdık bir yüzü görünce gülümsemek, birlikte olmaktan keyif almak, ilgiyi kısa da olsa yetişkine yöneltmek. Bağ, iletişim isteğinin kaynağıdır.
03
Amaçlı jest ve karşılıklı iletişim
Bakış, işaret, ses ve mimikle niyet bildirmek, karşıdakinin tepkisine yeni bir hamleyle cevap vermek. Burada iletişim çemberleri açılıp kapanmaya başlar.
04
Uzun etkileşim ve birlikte sorun çözme
Bir isteği gerçekleştirmek için yetişkinle art arda pek çok hamle yapmak; dolaptaki oyuncağa ulaşmak için elinden tutup götürmek, kapağı açmasını istemek gibi.
05
Sembol ve hayal gücü
Oyuncak bebeği uyutmak, bloktan telefon yapmak, kendi deneyimini oyunda canlandırmak. Sözcükler ve oyun fikirleri duyguları anlatmanın aracı olur.
06
Fikirler arasında köprü kurmak
Neden, ne zaman, ne olursa gibi sorulara mantıklı cevaplar vermek, kendi fikriyle başkasınınkini birbirine bağlamak. Sohbet ve ortak oyun artık gerçek bir alışverişe dönüşür.
Basamak mantığının veliye söylediği şey şudur: hedef, çocuğu yaşıtlarıyla yarıştırmak değil, kendi merdiveninde bir üst basamağa taşımaktır. Sonraki basamaklar çok yönlü düşünmeyi, duyguları ara tonlarıyla ifade etmeyi ve kendi iç dünyasını başkalarınınkiyle karşılaştırabilmeyi kapsar; bunlar daha çok okul çağında ve ergenlikte gündeme gelir.
Floortime kimler için düşünülür?
Floortime'a en sık başvuranlar, otizm tanısı konmuş ya da değerlendirmesi hâlâ süren çocukların aileleridir. Tanısı olmasa da başkalarıyla oyunu sürdüremeyen, iletişimi yaşıtlarına göre yavaş gelişen çocuklar için de düşünülebilir. Velileri bu yaklaşıma getiren gözlemler çoğunlukla şunlardır:
Göz temasının kısalığı, adı söylendiğinde dönmeme
Oyuncaklarla kurgusal oyun yerine dizme ve döndürme gibi tekrarlı uğraşlar
İsteklerini işaretle ya da sözle değil, yetişkini çekiştirerek bildirme
Karşılıklı oyunun birkaç hamleden öteye gitmemesi
Konuşmanın gecikmesi ya da sözcüklerin iletişim amaçlı kullanılmaması
Ses, dokunma ve kalabalık karşısında aşırı tepki, zor sakinleşme
Bu işaretlerin hiçbiri tek başına tanı anlamı taşımaz; otizm değerlendirmesini çocuk ve ergen psikiyatristi yapar. Spektrumdaki çocuklarda Floortime, özel eğitim programının yanında bir bileşen olarak planlanır; bu bütünün nasıl kurulduğunu otizm sayfamızda anlattık. Konuşma gecikmesi ön plandaysa dil ve konuşma terapisi de aynı planın içinde yer alabilir.
Bir Floortime seansında neler olur?
Seansın çıkış noktası çocuğun ilgisidir. Oda, çocuğu yormayacak kadar sade ve onu oyuna çağıracak kadar zengin hazırlanır: birkaç araba, bir top, kutular, bebekler, belki bir salıncak. Seans genellikle şu sırayla ilerler:
Gözlem. Uzman birkaç dakika geri durur: çocuk neye bakıyor, neye dokunuyor, ne kadar sakin ya da ne kadar hareketli?
Katılma. Çocuğun seçtiği oyuna onun kurallarıyla girer. Çocuk topu duvara atıyorsa topu yakalayıp geri yuvarlar, bir kutuyu açıp kapatıyorsa kapağı tutuverir.
Çemberleri uzatma. Her hamleye bir karşılık verir ve çocuğun yeniden tepki vermesini bekler. Bir hamle ve ona verilen cevap bir iletişim çemberi sayılır; hedef, art arda kapanan çemberlerin sayısını seanstan seansa artırmaktır.
Nazik meydan okuma. Oyunun akışına küçük bir pürüz eklenir: araba tünelden geçecekken tünelin ağzına bir hayvan oturur, kutunun kapağı sıkışır, iki seçenek arasında karar vermek gerekir. Çocuk itiraz etmek, çözüm bulmak ya da yardım istemek zorunda kalır; iletişim en çok bu anlarda gelişir.
Kapanış ve veliyle konuşma. Seansın sonunda o gün neyin işe yaradığı, evde hangi oyunun denenebileceği aileyle birlikte konuşulur.
Seans süresi ve haftalık sıklık çocuğun değerlendirmesine, yaşına ve okul düzenine göre belirlenir.
Veli Floortime'ın neresinde yer alır?
Floortime'ı birçok yöntemden ayıran özelliklerden biri, ebeveyni izleyici konumundan oyunun içine almasıdır. Veli önce uzmanı izler, sonra onun rehberliğinde çocuğuyla kendisi oynar; uzman o sırada yerinde geri bildirim verir. Zamanla bu etkileşim biçimi evin doğal akışına yerleşir. Haftalık seans kadar, evde her gün tekrarlanan küçük etkileşimler de çocuğun gelişimine önemli katkı sağlar.
Evde günlük rutinler nasıl oyuna dönüşür?
Banyoda su dökme ve köpük oyunu, sırayla bardağı doldurup boşaltma
Giyinirken çorabı başka ayağa giydirme gibi küçük, şakalı "yanlışlar"
Sofrada çocuğun en sevdiği yiyeceği görünür ama ulaşılmaz bir yere koyup istemesini bekleme
Araba yolculuğunda bildiği şarkının bir sözünü eksik bırakıp tamamlamasını bekleme
Akşamları on beş, yirmi dakika yere oturup oyunun yönünü ona bırakma
Kardeşler de sürece katılabilir: birlikte kurulan kısa oyunlar, çocuğun en doğal akranlarıyla etkileşim pratiği yapmasını sağlar. Ailelerin çocuklarıyla kurduğu etkileşimi güçlendiren benzer bir programı ETEÇOM-2 sayfamızda anlattık.
Sık sorulan karşılaştırma
Floortime ile ABA nasıl ayrılır?
İki yaklaşım rakip değildir; birçok çocuğun programında farklı ağırlıklarla birlikte yer alır. Farkları dört noktada toplanır.
Çıkış noktasıABA'da neyin çalışılacağına ve hangi etkinliğin seçileceğine genellikle uzman karar verir. Floortime ise çocuğun o an kendiliğinden başlattığı oyundan yola çıkar.
Neyin izlendiğiABA ölçülebilir becerileri ve davranışları kaydeder. Floortime ilerlemeyi gelişim basamakları ve etkileşimin niteliği üzerinden izler.
OrtamABA'nın önemli bir kısmı masa başında, planlı denemelerle geçer. Floortime'ın sahnesi ise minder, oyuncak kutusu ve evdeki gündelik işlerdir.
Velinin yeriİki yaklaşımda da aile bilgilendirilir ve evde yapılacaklar anlatılır. Floortime'da veli doğrudan oyun ortağı olarak seansa katılır.
Evet. Bir çocuğun programında masa başında yapılandırılmış öğretim ile yer minderinde ilişki temelli oyun aynı hafta içinde yer alabilir. İkisinin programdaki payını, değerlendirmede öne çıkan ihtiyaçlar ve ailenin öncelikleri belirler. Örneğin tuvalet ya da yemek gibi öz bakım becerilerinde adım adım öğretim öne çıkarken, ortak dikkat ve karşılıklı oyun hedeflerinde Floortime ağırlık kazanabilir. Önemli olan, iki yaklaşımı yürüten uzmanların aynı hedefler üzerinde konuşması ve aileye çelişkili öneriler vermemesidir.
Floortime'ın bilimsel dayanağı ne durumda?
Floortime üzerine yapılan araştırmalar özellikle sosyal ve duygusal gelişim alanında olumlu sonuçlar bildiriyor. Boshoff ve arkadaşlarının 2020'de yayımladığı sistematik derleme, DIR temelli programlarla yapılan çalışmaların çoğunda çocukların sosyal-duygusal gelişiminde ilerleme görüldüğünü, ancak çalışmaların yöntem kalitesinin değişken olduğunu ve daha güçlü araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtir.
ABD'de otizmde kanıta dayalı uygulamaları derleyen 2020 tarihli NCAEP raporunda Floortime ayrı bir başlık olarak yer almaz; buna karşılık çocuğun doğal oyun anlarında yürütülen ve ailenin öğretici olarak yer aldığı müdahaleler kanıta dayalı uygulamalar arasında sayılır. Bu tablo bize şunu söylüyor: Floortime'ı kesin sonuç vaat eden bir yöntem olarak değil, çocuğun gelişimini destekleyen bir yaklaşım olarak konumlandırmak doğru olur. Bu yüzden ilerleme düzenli aralıklarla değerlendirilir, plan gözlemlere göre güncellenir.
Millî Eğitim Bakanlığının destek eğitim programlarında Floortime adıyla ayrı bir bölüm bulunmaz; bu nedenle seanslar ücretli bireysel program olarak planlanır. Tanı ya da rapor şartı yoktur. Ön görüşme ücretsizdir; ücret ve seans düzeni bu görüşmede netleşir.
RAM raporunda otizm destek eğitim programı yazılı olan çocuk, bu programın bireysel ve grup derslerinden ücretsiz yararlanır. Floortime seansları bu programın yanında, hedefleri birbirini tamamlayacak şekilde planlanabilir.
Floortime seansları oyuncakların, minderlerin ve hareket alanlarının olduğu odalarda yapılır. Fotoğraflar iki şubemizden.
Oyun terapisi odasında çadır ve oturma köşesiSincan'da ahşap çitli, renkli minderli oyun köşesiYeşiltepe oyun odasında kum havuzu ve oyuncak raflarıOyuncak figürlerle kum havuzu
Floortime'ın resmî eğitim basamaklarını modelin merkezi ICDL belirler. Giriş düzeyindeki DIR 101'e anne babalar da katılabilir; DIR 201 temel uygulayıcı düzeyidir, ardından gelen kurslar uzmanı daha ileri düzeylere taşır. Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde DIR 101 eğitimini almış dil ve konuşma terapistleri, odyologlar, çocuk gelişimciler, psikolog ve öğretmenler çalışıyor; DIR 201'i tamamlamış uzmanlarımız Sincan şubesindedir. Kimin hangi eğitimi tamamladığını ve sertifikalarını eğitim kadromuz sayfasında görebilirsiniz. Görüştüğünüz uzmana bunu sormanız olağan bir sorudur.
Floortime hangi desteklerle birlikte planlanır?
Floortime çoğu zaman tek başına değil, çocuğun ihtiyacına göre kurulan bir programın parçası olarak yürür. Sık eşlik eden destekler şunlardır:
Otizm destek eğitim programı: RAM raporuyla, bireysel ve grup dersleri
Uygulamalı davranış analizi: öz bakım ve yeni becerilerin adım adım öğretimi
Dil ve konuşma terapisi: konuşma gecikmesi ya da anlaşılırlık sorunu belirgin olduğunda
Duyusal düzenleme çalışmaları: seslere, dokunmaya ya da harekete aşırı tepki veren çocuklarda
Aile eğitimi: evdeki oyunların ve günlük rutinlerin planlanması
Bu desteklerden hangisinin çocuğunuzun programına girmesi gerektiğine ücretsiz ön görüşmede birlikte karar verebiliriz.
Kaynaklar
ICDL, "What is DIR/Floortime?" ve "Functional Emotional Developmental Capacities" tanıtım sayfaları
Greenspan S. I., Wieder S. "Engaging Autism: Using the Floortime Approach to Help Children Relate, Communicate, and Think", Da Capo Press, 2006
Boshoff K. ve ark. DIR/Floortime temelli programlarda çocuk gelişimi sonuçları üzerine sistematik derleme. Canadian Journal of Occupational Therapy, 87(2), 2020
Hume K. ve ark. "Evidence-Based Practices for Children, Youth, and Young Adults with Autism", NCAEP, 2020
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Floortime'a başlamak için izlenecek yol
İlk telefondan düzenli seanslara kadar süreç beş adımda ilerler.
Ön görüşmeBizi arar ya da WhatsApp'tan yazarsınız. Size uygun şube ve saatte ücretsiz bir tanışma görüşmesi planlanır.
Gözlem ve öyküÇocuğunuzun oyunu, iletişimi ve duyusal tepkileri gözlenir, gelişim öyküsü sizinle konuşulur. Varsa raporlar incelenir.
HedeflerÇocuğun hangi basamakta olduğu belirlenir, öncelikli hedefler ve evde yapılacaklar birlikte yazılır.
SeanslarBire bir seanslar başlar; veli belirli seanslara oyun ortağı olarak katılır ve geri bildirim alır.
Gözden geçirmeBelirli aralıklarla ilerleme değerlendirilir, hedefler ve seans sıklığı güncellenir.
Çocuğunuz için Floortime uygun mu?
Ücretsiz ön görüşmede çocuğunuzla tanışır, seansların ona göre nasıl kurulacağını ve yanında başka bir desteğe gerek olup olmadığını konuşuruz.
Belirli bir alt ya da üst sınır yoktur; çerçeve her yaşa uyarlanabilir. En yoğun kullanıldığı dönem, gelişimin en hızlı aktığı erken çocukluktur. Okul çağındaki çocuklarda oyunların içeriği ve etkileşim biçimi yaşa göre düzenlenir; daha büyük çocuklarda sohbet, ortak proje ve rol oyunları öne çıkar. İletişimle ilgili bir kaygı varsa değerlendirmeyi beklemeye almamak her yaşta kazandırır.
Floortime için RAM raporu ya da tanı gerekir mi?
Gerekmez. Floortime ücretli bireysel bir program olduğu için rapor şartı yoktur; tanı süreci devam eden çocuklarla da çalışılabilir. Otizm tanısı ve RAM raporu olan çocuk ise bunun yanında MEB destekli otizm destek eğitim programından ücretsiz yararlanabilir. İki çalışmanın birlikte nasıl planlanacağı ön görüşmede konuşulur.
Floortime ile oyun terapisi aynı şey mi?
Değildir; ortak noktaları oyunu araç olarak kullanmalarıdır. Floortime gelişimsel bir yaklaşımdır; iletişim, ilişki ve düşünme basamaklarını büyütmeyi amaçlar ve veliyi oyunun içine alır. Oyun terapisi ise ağırlıkla duygusal zorlukların oyun yoluyla işlenmesine odaklanan bir psikoterapi alanıdır ve çoğunlukla psikolog yürütür; o çerçeveyi oyun terapisi sayfamızda anlattık.
Evde kendi başımıza uygulayabilir miyiz?
Temel ilkeleri, yani çocuğun ilgisini izlemeyi ve etkileşimi uzatmayı evde herkes deneyebilir; yaklaşım zaten bunu teşvik eder. Yine de başlangıçta bir uzmanın yol göstermesi önemlidir. Hangi basamağa çalışılacağını ve çocuğun ne kadar zorlanabileceğini bilmeden oyun keyifli ama hedefsiz kalabilir ya da çocuğu fazla zorlayabilir; uzman desteğiyle ev uygulaması en verimli hâlini alır.
Floortime konuşmayı destekler mi?
Floortime doğrudan bir konuşma eğitimi değildir; konuşmanın üzerine kurulduğu zemini, yani karşılıklı iletişim isteğini, ortak dikkati ve jest alışverişini güçlendirir. Bu zemin sağlamlaştıkça sözcükler için uygun koşullar oluşur. Konuşma gecikmesi belirginse dil ve konuşma terapisiyle birlikte planlanması daha bütünlüklü bir destek sağlar.
Floortime tek başına yeterli olur mu?
Çocuğun ihtiyacına bağlıdır. Gelişimsel tanısı olan çocuklarda Floortime genellikle tek başına değil; özel eğitim, davranışçı çalışma, dil terapisi ya da duyusal düzenleme gibi bileşenlerle birlikte bir programın parçası olarak yürütülür. Hangi bileşimin uygun olduğu değerlendirme sonucunda, aileyle birlikte kararlaştırılır.
Çocuğum ilerledi, seanslara kendi kararımızla ara verebilir miyiz?
İlerleme sevindiricidir, ama ara verme ya da bitirme kararını yalnız bu gözleme dayanarak vermemek gerekir. Yeni kazanılan karşılıklı oyun ve iletişim becerileri henüz farklı kişilere ve ortamlara yayılmamış olabilir; plansız bir ara bu yayılmayı yavaşlatabilir. Uzmanla birlikte çocuğun nerede olduğuna bakmak, gerekiyorsa seans sıklığını adım adım azaltmak daha güvenli bir yoldur.
Çocuğumuzu izleyen hekimle iletişim kurulur mu?
Evet, ailenin onayıyla. Çocuğu takip eden hekim ile terapistin aynı bilgiye sahip olması planı güçlendirir. Hekim istediğinde çocuğun seanslardaki gelişimini özetleyen bir değerlendirme yazısı hazırlanabilir; hekimden gelen geri bildirimler de hedeflerin güncellenmesinde kullanılır.
