AGTE'de soruları çocuğunuz değil, onu en iyi tanıyan siz cevaplarsınız; uzman bu sırada çocuğu oyun içinde gözler. Sonucu aynı gün sizinle konuşuruz. Ön görüşme ücretsizdir.
Konuşmanın akranlarına göre geride kalması ya da yürümeye geç başlama gibi durumlar ailelerde sık soru doğurur. Bebeklik ve okul öncesi dönemde aileleri en çok düşündüren soru, çocuğun yaşına göre nerede durduğudur. Gelişim herkeste benzer sırayla ama farklı hızla ilerlediği için bu soruya gözle cevap vermek kolay değildir.
Ankara Gelişim Tarama Envanteri, kısa adıyla AGTE, doğumdan 72. aya kadar olan çocukların gelişimini dört alanda yaşıtlarıyla karşılaştıran bir tarama aracıdır. Türkiye'de, Türk çocuklarından toplanan verilerle hazırlanmıştır. Amacı bir etiket koymak değil, desteğe ihtiyaç duyabilecek bir alanı erken fark edip aileyi doğru adıma yönlendirmektir. AGTE'ye başvurmak, çocuğunuzda mutlaka bir sorun olduğu anlamına da gelmez; bazı aileler yalnızca gelişimin yolunda olduğunu doğrulamak için başvurur.
Doğumdan 6 yaşın sonuna kadar
Soruları bakım veren cevaplar
Uzman çocuğu oyunda gözler
Dört gelişim alanı
Tanı değil, tarama
Ücretsiz ön görüşme
0-72 ayyaş aralığı Yenidoğandan okul çağının eşiğine
4gelişim alanı Dil-bilişsel, ince motor, kaba motor, sosyal-öz bakım
3cevap seçeneği Evet, hayır ya da bilmiyorum
AGTE nedir, kim geliştirdi?
AGTE, Savaşır, Sezgin ve Erol'un 1990'ların ortasında Türk Psikologlar Derneği aracılığıyla yayımladığı bir gelişim tarama envanteridir. Hazırlanırken Ankara'da yaşayan bebek ve çocuklardan veri toplandı; her yaş için "bu yaştaki çocukların çoğu neleri yapabiliyor" sorusunun cevabı bu verilerden çıkarıldı. Yurt dışından çevrilmiş bir test değil, doğrudan bu ülkenin çocukları için kurulmuş bir araç olması, envanteri ülkemizde yaygınlaştırdı. Bugün hastanelerin çocuk gelişim birimlerinde, özel eğitim merkezlerinde ve Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde sık kullanılır.
Envanterin dayandığı fikir basittir: Küçük bir çocuğun neler yapabildiğini en iyi, onunla her gün vakit geçiren kişi bilir. Bu nedenle uzman çocuğa görev vermek yerine, onu büyüten yetişkine çocuğun gündelik becerilerini sorar. Cevaplar, yaşa göre beklenen becerilerle karşılaştırılır ve her alan için çocuğun gelişiminin yaşıtlarına göre nerede durduğu hesaplanır.
Tarama ile tanı arasındaki fark nedir?
Tarama, geniş bir ağ atmaya benzer: kısa sürede, çok çocuğa uygulanabilecek biçimde tasarlanır ve "burada daha yakından bakılmalı" denilen yeri gösterir. Tanı ise o yere yakından bakıldıktan sonra konur; hekimin muayenesini, ayrıntılı testleri ve uzun gözlemi gerektirir. AGTE ilk gruptadır. Sonuç "yaşına uygun" çıkarsa bu iyi bir haberdir ama gelişimin izlenmesi sürer; "geride" çıkarsa bu bir tanı değil, daha ayrıntılı değerlendirme için bir işarettir.
Hangi durumlarda AGTE istenir?
Aileler envantere çoğunlukla şu yollardan gelir: çocuk doktoru rutin kontrolde bir alanda gecikme fark eder; kreş öğretmeni çocuğun yaşıtlarından farklı davrandığını söyler; ya da aile, konuşmanın, yürümenin ya da oyunun geciktiğini kendisi görür. Konuşması geciken çocuklarda AGTE, dil ve düşünme becerilerinin hangi düzeyde olduğunu görmek için başvurulan ilk araçlardandır. Erken doğan, yenidoğan döneminde yoğun bakımda kalan ya da uzun süre hastanede yatan bebeklerin gelişiminin izlenmesinde de sık kullanılır. Konuşma gecikmesinin ayrıntısını geç konuşma sayfamızda anlattık.
Hangi gelişim alanlarına bakılır?
Envanter dört alanı ayrı ayrı puanlar, ardından genel gelişim düzeyini hesaplar. Böylece yalnız bir alanda mı, yoksa birkaç alanda birden mi gecikme olduğu görülür.
Dil ve bilişsel gelişim
Söyleneni anlama, kendini sözle ifade etme, nesneleri tanıma ve basit problem çözme.
İnce motor gelişim
El ve parmak becerileri: kavrama, küçük nesneleri tutma, karalama ve çizme.
Kaba motor gelişim
Baş kontrolü, oturma, emekleme, yürüme, koşma ve zıplama gibi büyük kas hareketleri.
Sosyal gelişim ve öz bakım
İnsanlarla ilişki, oyun, yemek yeme, giyinme ve tuvalet gibi kendine yetme becerileri.
Görüşme nasıl geçer, soruları kim cevaplar?
AGTE'yi diğer testlerden ayıran en belirgin özellik, cevap verenin çocuk değil yetişkin olmasıdır. Öncelik annededir; çocuğa asıl bakan kişi baba, büyükanne ya da bakıcıysa sorular ona da yöneltilebilir. Uzman çocuğun yaşına uygun maddelerden başlayarak günlük hayattaki davranışları tek tek sorar. Her soruya evet, hayır ya da bilmiyorum diye cevap verilir. Çocuğun yapamadığı becerilere art arda gelindiğinde, o alanın üst sınırına ulaşıldığı kabul edilir ve sorular orada biter. Bu, testin olağan işleyişidir; çocuğun "başarısız" olduğu anlamına gelmez.
Siz soruları cevaplarken çocuğunuz aynı odada oyuncaklarla oynar. Uzman bir yandan da onu gözler: nasıl hareket ettiğini, sizinle ve uzmanla nasıl iletişim kurduğunu, oyuncakları nasıl kullandığını. Verdiğiniz cevaplar bu gözlemle birlikte değerlendirilir. Örneğin bir beceriye "bilmiyorum" dediğinizde, uzman fırsat bulursa o anda çocuğun davranışına bakabilir.
Envanterin maddelerini ve sorulma biçimini burada paylaşmıyoruz. Aileler maddeleri önceden bildiğinde cevaplar ister istemez etkilenir ve tarama amacını yitirir.
Görüşmeye nasıl hazırlanmalı?
Görüşmeden önceki birkaç gün çocuğunuzu her zamankinden biraz daha dikkatli izleyin: neyi kendi başına yapıyor, neye yardım istiyor, kaç kelime söylüyor, oyunda neler yapıyor.
Görüşmeye, çocukla gününün büyük kısmını geçiren yetişkin gelsin. Çocuğu en iyi tanıyan kişi geldiğinde "bilmiyorum" cevapları azalır, tablo netleşir.
Randevuyu uyku saatine denk getirmeyin; dinlenmiş ve tok bir çocuk daha rahat oynar, uzman onu daha doğru gözler.
Çocuğa herhangi bir beceriyi önceden "çalıştırmayın". Ölçülmek istenen, onun bugünkü olağan hâlidir.
Varsa çocuk doktorunun notlarını, aşı kartını, erken doğum ya da hastane kayıtlarını ve önceki değerlendirme raporlarını getirin.
Merkezimizde tarama nasıl ilerler?
Telefonla randevu aldığınız andan sonuç görüşmesine kadar dört adım.
Ön görüşmeÇocuğunuzun yaşını ve sizi düşündüren konuyu dinleriz. Sorunuza en uygun aracın AGTE olup olmadığını o görüşmede netleştiririz.
ÖyküGebelik, doğum, bebeklik dönemi ve bugüne kadarki gelişim basamakları hakkında bilgi alınır.
Tarama ve gözlemUzman sorularını size yöneltir, aynı anda çocuğunuzu oyun içinde gözler.
Sonuç ve yol haritasıDört alanın sonucunu açıklar, gerekiyorsa hekim, RAM ya da destek eğitimi için bir sonraki adımı konuşuruz.
Ne zaman beklememeli?
Hangi durumlarda bir uzmana danışmak gerekir?
Her çocuk kendi hızında gelişir; birkaç haftalık fark çoğu zaman önemsizdir. Ancak aşağıdaki durumlar, "biraz daha bekleyelim" demek yerine bir gelişim değerlendirmesi yaptırmayı gerektirir. Bu işaretler çocuk sağlığı kuruluşlarının ailelere önerdiği genel uyarılardır; AGTE'nin maddeleri değildir.
Altıncı ay civarındaSese dönmüyor, insanlara gülümsemiyor ya da başını desteksiz tutamıyorsa.
Birinci yaş civarındaDesteksiz oturamıyor, adı söylendiğinde bakmıyor, işaret ederek bir şey göstermiyorsa.
Bir buçuk yaş civarındaYürümüyor ya da anlamlı hiçbir kelime söylemiyorsa.
İki yaş civarındaİki kelimeyi yan yana getirmiyor, basit yönergeleri anlamıyor gibiyse.
Her yaştaDaha önce kazandığı bir beceriyi, örneğin kelimeleri ya da oyunu kaybettiyse.
İçinizde bir şüphe varsaÇocuğu en iyi tanıyan sizsiniz; bir şeyin yolunda gitmediğini hissediyorsanız sormak her zaman doğrudur.
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Her alan için çocuğun gelişimi yaşıtlarıyla karşılaştırılır ve ardından genel gelişim düzeyi hesaplanır. Sonuçta üç şeye birlikte bakılır: çocuğun yaşına göre nerede durduğu, gecikmenin bir alanda mı yoksa birkaç alanda mı olduğu ve uzmanın görüşme sırasındaki gözlemleri. Yalnızca dilde görülen bir gecikme ile dil, motor ve sosyal alana birlikte yayılan bir gecikme farklı yollar gerektirir; bu yorumu uzman yapar ve sizinle açıkça paylaşır.
Sonuç yaşına uygunsa çoğu zaman yapılacak iş, gelişimi izlemeyi sürdürmektir. Uzman hangi becerileri gözlemeye devam etmeniz gerektiğini anlatır. Bir ya da birkaç alanda gerilik görülürse seçenekler konuşulur: çocuk nörolojisi, gelişimsel pediatri ya da çocuk psikiyatrisi gibi bir birimde hekim değerlendirmesi, Rehberlik ve Araştırma Merkezi süreci, dil ve konuşma terapisi ya da eğitim desteği. Gelişim hızla değiştiği için uzmanın önerdiği aralıkla taramanın tekrarlanması, çocuğun hangi hızda ilerlediğini gösterir.
AGTE tanı koyar mı?
Koymaz. Otizm spektrum bozukluğu, zihinsel yetersizlik ya da dil bozukluğu gibi tanıları hekim koyar; özel eğitim desteğine ilişkin kararı Rehberlik ve Araştırma Merkezi verir. AGTE'nin katkısı, bu kurumlara giderken elinizde ölçüme dayanan somut bir tablo olmasıdır. Resmî süreç hakkında RAM raporu rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
AGTE ne kadar güvenilir?
AGTE'nin en güçlü yanı Türk çocukları için kurulmuş olmasıdır; maddeler bu ülkenin günlük yaşamına ve çocuk yetiştirme alışkanlıklarına uygundur. Sınırlarını bilmek de önemlidir. Birincisi, envanterin karşılaştırma verileri 1990'larda toplandı; o günden bu yana çocukların günlük yaşamı değişti ve uzman bu durumu yorumda göz önünde tutar. İkincisi, sonuç büyük ölçüde ailenin anlattıklarına dayanır. Kaygılı bir ebeveyn çocuğunu olduğundan geride, iyimser bir ebeveyn olduğundan ileride anlatabilir; uzmanın gözlemi bu yüzden önemlidir. Üçüncüsü, tek bir tarama bir anın fotoğrafıdır. Bu nedenle AGTE sonucu, başka bilgilerle birlikte okunduğunda anlamlıdır.
AGTE'den sonra hangi değerlendirmeler gelebilir?
Tarama bir alanda gecikmeye işaret ettiğinde, o alana daha yakından bakan araçlar devreye girer. Dil gelişimi için 2 yaşından itibaren uygulanabilen TEDİL erken dil testi, zihinsel gelişim için okul öncesine uygun Stanford-Binet zekâ testi bunlardan ikisidir. Okula başlama yaşındaki çocuklarda hazırbulunuşluk sorusu varsa Metropolitan okul olgunluğu testi gündeme gelir. Çocuğunuz için gereken değerlendirme sayısını mümkün olduğunca az tutarız; gereksiz bir test önermeyiz.
Savaşır, I., Sezgin, N. ve Erol, N. (1994). Ankara Gelişim Tarama Envanteri el kitabı. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Centers for Disease Control and Prevention. Learn the Signs. Act Early: gelişim basamakları kontrol listeleri.
American Academy of Pediatrics. Gelişimsel gözetim ve tarama üzerine klinik rapor (Lipkin, Macias ve ark., 2020, Pediatrics).
Görünü, H. (2019). Anaokulu çocuklarında gelişim tarama, okul olgunluğu ve zekâ testi puanları arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi.
Envanter doğumdan 72. aya, yani 6 yaşın sonuna kadar olan çocuklar için hazırlanmıştır. Yenidoğan ve küçük bebeklerde de aynı yöntem kullanılır: sorular bakım verene yöneltilir, uzman bebeği gözler. 6 yaşını doldurmuş çocuklarda gelişime yaşa uygun başka araçlarla bakılır.
Çocuğumu teste hazırlamam gerekir mi?
Gerekmez. AGTE'de çocuk soru cevaplamaz; onun bugün neler yapabildiğini siz anlatırsınız. Önceden bir beceriyi öğretmeye çalışmak tabloyu değiştirmez, yalnızca çocuğu gerer. Yapabileceğiniz en yararlı hazırlık, görüşmeden önceki günlerde onu dikkatle gözlemlemektir.
Bazı sorulara "bilmiyorum" dersek sonuç bozulur mu?
Bozulmaz; "bilmiyorum" envanterin geçerli cevaplarından biridir. Yine de bu cevapların az olması sonucu netleştirir. Bu yüzden görüşmeye çocukla en çok zaman geçiren kişinin gelmesini ve önceden birkaç gün gözlem yapmasını öneririz.
Tarama ne kadar sürer?
Süre çocuğun yaşına ve cevapların akışına göre değişir. Küçük bebeklerde daha kısa, okul öncesindeki çocuklarda daha uzun sürer. Öykü alma ve sonucun konuşulmasıyla birlikte merkezde geçireceğiniz süreyi randevu sırasında söyleriz.
Sonuç bir alanda geride çıktı, ne yapmalıyız?
Önce uzmanla sonucun ne anlama geldiğini konuşun: gecikme hangi alanda, ne ölçüde ve tek bir alanla mı sınırlı? Uzman gerekirse hekim değerlendirmesi, Rehberlik ve Araştırma Merkezi süreci ya da destek eğitimi önerir. Erken çocukluk becerilerin en hızlı kazanıldığı dönem olduğu için beklemek yerine bir sonraki adımı planlamak çoğu zaman en doğrusudur.
AGTE sonucu otizm olup olmadığını gösterir mi?
Göstermez. AGTE genel gelişim taramasıdır; sosyal alanda gerilik görülmesi uzmanı daha ayrıntılı bakmaya yöneltebilir ama otizm tanısı çocuk psikiyatristinin kapsamlı değerlendirmesiyle konur. Sosyal iletişimle ilgili bir kaygınız varsa bunu ön görüşmede açıkça söyleyin.
Testin ücreti ne kadar?
İlk görüşme için sizden ücret almayız. Envanterin kendisi ücretlidir; devletin karşıladığı destek eğitimi saatlerine dahil değildir. Tutarı ilk görüşmede öğrenebilir, randevuyu telefonla ya da WhatsApp üzerinden alabilirsiniz.
