Bu sayfa kimin için?

Konuşma bozukluğu: seslerin doğru üretilememesi

Bazı çocuklar ne anlatmak istediğini bilir ve cümlesini de kurar; ancak "kedi" yerine "tedi" der, uzun sözcüklerde heceleri atlar ya da "s" sesini dişlerinin arasından çıkarır. Bu çocukların konuşmasını aileleri anlasa da aile dışındaki kişiler çoğu zaman anlamakta zorlanır. Bu sayfa, konuşma bozukluğunun en sık rastlanan biçimini, yani konuşma seslerinin üretimiyle ilgili güçlükleri anlatıyor.

Konuşma bozukluğu tek bir tablo değildir. Kekemelik, ses kısıklığı ya da geç konuşma da halk arasında bu adla anılır; bunların her birinin nedeni ve terapisi farklıdır. Aşağıda önce bu ayrımı netleştiriyor, sonra sesletim güçlüklerinin değerlendirme ve terapisini ayrıntılı ele alıyoruz.

  • Sesleri değiştiren ya da atlayan çocuklar
  • Fonolojik bozukluk
  • Çocukluk çağı konuşma apraksisi
  • Dizartri ve motor konuşma güçlükleri
  • Yarık damak ve dudak sonrası konuşma
  • İşitme kaybına bağlı sesletim sorunları
Çiftlik kartları oyunu ve masa zili

Konuşma bozukluğu nedir, dil bozukluğundan farkı ne?

Günlük dilde ikisi birbirinin yerine kullanılsa da terapistler dil ile konuşmayı ayırır. Dil, sözcükleri ve kuralları bilmek, söyleneni anlamak ve düşünceyi cümleye dökmektir. Konuşma ise bu cümlenin ağız, dil, dudak, damak ve nefes yardımıyla seslere dönüştürülmesidir.

Dil bozukluğunda çocuk söylenenleri anlamakta, sözcük bulmakta ya da cümle kurmakta zorlanır; anlama tarafı da etkilenebilir. Konuşma bozukluğunda ise çocuk ne diyeceğini bilir, cümlesini kurar, ama sesleri doğru, akıcı ya da yerinde bir sesle üretemez. Bir çocukta ikisi birlikte de görülebilir. Dil gelişimi yaşıtlarının gerisinde kalan çocuklar için geç konuşma sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu ayrım boşuna değildir; hangi güçlüğün öne çıktığı terapinin nereden başlayacağını belirler. Sesletim sorunları, akıcılık sorunları ve ses sorunları da birbirine "dönüşmez". Sesleri yanlış çıkaran bir çocuğun zamanla kekelemeye başlaması beklenmez; iki durum aynı çocukta birlikte görülebilir ama biri diğerinin devamı değildir.

Konuşma bozukluğu denince başka neler kastediliyor?

Halk arasında "konuşma bozukluğu" dendiğinde aşağıdaki tablolar da akla gelir. Her birinin değerlendirmesi ve terapisi farklı olduğu için ayrı sayfalarda anlatıyoruz.

Öğrencinin elleriyle eşleştirme kartları üzerinde çalışması

Akıcılık bozuklukları

Kekemelikte ses ve hece tekrarları, uzatmalar ve bloklar; hızlı bozuk konuşmada aşırı hızlı ve dağınık bir tempo görülür.

Keçiören-Yeşiltepe şubesinde kavram panoları ve hayvan resimleriyle süslenmiş duvar

Ses bozuklukları

Sesin kısık, çatallı, fazla ince ya da kalın çıkması. Önce kulak burun boğaz muayenesi, ardından ses terapisi gerekir.

Masada tablet ve kartlarla yapılan çalışma

Dil gelişimi güçlükleri

Sözcük ve cümle gelişiminin yaşıtlarından geride kalması, söyleneni anlamakta zorlanma, gelişimsel dil bozukluğu.

Rafta resimli hikâye kitapları

Afazi

İnme ya da beyin hasarından sonra yetişkinde dili anlama, sözcük bulma, okuma ve yazma becerilerinin etkilenmesi.

Konuşma sesi bozukluğu ne anlama gelir?

Dil ve konuşma terapistleri, çocuğun konuşma seslerini yaşından beklendiği biçimde çıkaramadığı durumların hepsini "konuşma sesi bozuklukları" adıyla geniş bir başlık altında toplar. Bu başlığı bir şemsiyeye benzetmek mümkün: altında hem sesin ağızda nasıl oluşturulacağına dair güçlükler hem de seslerin dilin kurallarına göre nasıl kullanılacağına dair güçlükler durur. Artikülasyon bozukluğu ve fonolojik bozukluk bu şemsiyenin en sık rastlanan iki koludur ve bir çocukta ikisi birden görülebilir.

Şemsiyenin altındaki durumlar, nedenin belli olup olmamasına göre de ayrılır. Artikülasyon ve fonolojik bozuklukta çoğu zaman belirgin bir neden bulunmaz; ağız yapısı, işitme ve genel gelişim olağandır. Bu çocukların ailesinde benzer güçlük yaşamış birine sıkça rastlanır. Diğer grupta ise sorunun kaynağı bellidir ve terapi o kaynağı hesaba katarak planlanır.

Sesletim hataları konuşmada nasıl duyulur?

Çocukluk çağındaki konuşma bozukluklarının en sık görülen yüzü sesletim, yani artikülasyon sorunlarıdır. Aileler bunu genellikle şu örneklerle fark eder:

  • Bir sesin yerine başka bir ses kullanılır; "kedi" yerine "tedi", "güneş" yerine "düneş" denir.
  • Ses tamamen düşer; "masa" yerine "maa", "sandalye" yerine "saaye" gibi kısaltılmış söyleyişler duyulur.
  • Uzun sözcüklerin bir hecesi atlanır; "televizyon" yerine "vizyon" denir.
  • Seslerin sırası karışır; "toprak" yerine "torpak" gibi üretimler duyulur.
  • Ses bozuk çıkar; "s" ve "z" seslerinde dilin dişler arasından çıkması, yani halk arasında peltek denen söyleyiş buna örnektir.

Konuşması anlaşılmayan çocuklar bu duruma farklı tepkiler verir. Kimi aynı sözcüğü defalarca tekrar edip sonunda ağlamaya başlar, kimi ise anlaşılmadığını fark ettikçe susmayı seçer, misafir geldiğinde odasına çekilir. Bu davranışlar inatçılık ya da utangaçlık gibi görünebilir; çoğu zaman ise anlaşılamamanın yarattığı yorgunluğun dışa vurumudur. Küçük yaşta bu hataların çoğu gelişimin olağan bir parçasıdır. Sorun, hataların yaş ilerledikçe azalmaması ve konuşmanın yalnızca aile tarafından anlaşılır kalmasıdır.

Artikülasyon bozukluğu ile fonolojik bozukluk arasındaki fark nedir?

İki kavram çoğu zaman birlikte kullanılsa da terapistin yol haritasını değiştiren bir ayrım vardır. Artikülasyon bozukluğunda sorun sesin ağızda üretilmesindedir: çocuk belirli bir sesi hiç çıkaramaz ya da onu bozuk, kulağa farklı gelen bir biçimde çıkarır. Peltek "s" ya da "r" yerine gırtlaktan gelen bir ses bunun tipik örnekleridir; hata, sözcük değişse de aynı seste tekrarlanır.

Fonolojik bozuklukta ise çocuk sesi aslında çıkarabilir, ama sözcük içindeki kuralı yanlış uygular. Örneğin "kuş" derken "k" sesini doğru kullanan dört yaşındaki bir çocuk "kapak" sözcüğünde hâlâ "tapak" diyorsa bu bir ses üretme değil, ses sistemi örüntüsü sorunudur. Bu çocuklarda hatalar genellikle bir kurala bağlıdır: arkadaki sesleri öne almak, sözcük sonundaki sesi düşürmek gibi. Bu ayrım terapide hangi yöntemin seçileceğini belirler.

Çocuğun konuşması hangi yaşta herkes tarafından anlaşılmalı?

Anlaşılırlık yaşla birlikte adım adım artar. İki yaşında yabancı birinin anlayabildiği kısım henüz sınırlıdır; güncel araştırmalar anlaşılırlığın eskiden sanıldığından daha yavaş, okul öncesi yıllar boyunca geliştiğini gösteriyor. Dört yaş civarında öğretmenin, komşunun, hiç tanımadığı birinin de çocuğun söylediklerinin büyük kısmını anlaması beklenir. Bazı sesler daha geç oturur. Dört yaşındaki bir çocuğun "r", "l", "z" seslerinde hata yapması tek başına kaygı nedeni değildir.

"R" sesi ne zamana kadar beklenir?

"R", Türkçede en geç yerleşen seslerin başında gelir; beş buçuk ile altı yaş arasına kadar zorlanmak olağan sayılır. Bu süreçte çocuk "r" yerine "l", "y" ya da "ğ" kullanabilir veya sesi tamamen atlayabilir. Altı yaşını geçtiği hâlde "r" oturmamışsa bir dil ve konuşma terapistine danışmak yerinde olur. Daha küçük yaşlarda doğrudan sesi zorlamak yerine sesi fark etme ve kulakla ayırt etme oyunları yapılabilir.

Nedeni belli olan konuşma sesi bozuklukları hangileridir?

Çocukluk çağı konuşma apraksisi

Çocuk ne söyleyeceğini bilir, kasları da yeterince güçlüdür; ancak beynin konuşma hareketlerini sıraya dizip planlaması aksar. Aynı sözcüğü her denemede başka türlü söylemek, sözcük uzadıkça hataların çoğalması ve istendiğinde taklit etmekte zorlanmak tipik işaretlerdir. Hataların belli bir kurala göre değil tutarsız biçimde ortaya çıkması onu fonolojik bozukluktan ayırır.

Dizartri

Konuşmada görev alan kasların zayıflığı ya da kontrol güçlüğüyle ortaya çıkar. Çocuklarda serebral palsi, yetişkinlerde inme, Parkinson hastalığı ya da kas ve sinir hastalıkları gibi durumlarda görülür. Konuşma ağır ve bulanık duyulabilir; sesin gücü ve nefes desteği de etkilenebilir. Bu kişilerde salya kontrolü, çiğneme ve yutma da çoğu zaman birlikte ele alınır.

Yarık damak ve dudak

Ağız ile burun boşluğu arasındaki ayrımın tam olmaması bazı seslerde havanın burundan kaçmasına ve konuşmanın genizden gelmesine yol açar. Onarım ameliyatını hekim planlar; terapist ameliyattan önce ve sonra plastik cerrahi ve kulak burun boğaz ekibiyle birlikte çalışır.

İşitme kaybı

Bir sesi net duyamayan çocuk onu doğru taklit edemez. Özellikle "s", "ş", "f" gibi sürtünmeli sesler etkilenir. Bu çocuklarda işitme cihazı ya da koklear implant ayarlarının düzenli izlenmesi terapinin ayrılmaz bir parçasıdır; ayrıntılar işitme engelliler rehabilitasyonu sayfasında anlatılıyor.

Konuşma bozukluğu hangi hastalığın belirtisi olabilir?

Çocuklardaki sesletim hatalarının çoğu nedeni bilinmeyen gruptandır ve altta bir hastalık yatmaz. Yine de aşağıdaki gözlemlerden biri varsa bunu terapiste mutlaka aktarın; değerlendirme yalnızca seslerle sınırlı kalmaz, hekim muayenesi ve işitme ölçümü de planlanır:

  • Aynı sözcüğü her seferinde farklı biçimde söylemesi.
  • Konuşmasının genizden gelmesi, içerken sıvının burnundan gelmesi.
  • Sık salya akması, çiğnemede ve yutmada zorlanması.
  • Seslendiğinizde bazen dönüp bazen hiç tepki vermemesi, sık kulak iltihabı geçirmesi.
  • Bebekliğinde agulama ve hecelemenin çok az olması.
  • Konuşma güçlüğüne yürüme, denge ya da el becerilerinde gerilik eşlik etmesi.

Yetişkinlerde durum farklıdır. Daha önce olağan konuşan birinde konuşmanın birden bulanıklaşması, sözcüklerin karışması, yüzde kayma ya da bir kolda güçsüzlük inmenin işareti olabilir; bu durumda beklemeden 112 aranmalıdır. Haftalar ya da aylar içinde yavaş yavaş ağırlaşan konuşma bozukluğu ise nöroloji muayenesi gerektirir. Tanıyı her durumda hekim koyar.

Yetişkinlerde konuşma bozukluğu nasıl ele alınır?

Yetişkinlerde konuşma güçlükleri çoğu zaman inme, kafa yaralanması ya da ilerleyici bir nörolojik hastalığın ardından ortaya çıkar. Dizartride kasların gücü ve koordinasyonu üzerine, konuşma apraksisinde hareketlerin planlanması üzerine, afazide ise dili anlama ve sözcük bulma üzerine çalışılır. Kişinin ailesine de iletişimi kolaylaştıracak yollar öğretilir; konuşma çok güçse resim panoları ya da cihazlarla alternatif ve destekleyici iletişim yöntemleri devreye girebilir.

Çocukluktan kalma bir sesletim hatası, örneğin oturmamış bir "r" sesi ise yetişkinlikte de çalışılabilir. Yerleşmiş bir söyleyişi değiştirmek daha fazla tekrar ister ama düzenli çalışmayla mümkündür. Bu tür klinik terapiyi dil ve konuşma terapisti yürütür; diksiyon eğitimi sunum ve hitabet becerisi kazandırmaya yöneliktir, bir konuşma bozukluğunun tedavisi yerine geçmez.

Dil bağı ve "dil tembelliği" hakkında neler bilinmeli?

Konuşması anlaşılmayan çocuklar için en sık duyulan iki açıklama dil bağı ve dil tembelliğidir. Dil bağı, dilin altını ağız tabanına bağlayan dokudur ve herkeste farklı uzunluktadır. Çoğu çocukta konuşmaya engel olmaz; yalnızca dilin öne ve yukarı hareketini gerçekten kısıtlıyorsa cerrahi bir işlem gündeme gelir ve bu kararı hekim verir. "Dil tembelliği" ise bilimsel bir tanı değildir. Nedeni bilinmeyen sesletim sorunlarında yanak şişirme, dili sağa sola götürme gibi genel ağız egzersizlerinin konuşmaya katkısı gösterilmemiştir. Terapide çalışılan şey doğrudan sesin kendisidir.

Değerlendirme nasıl yapılır?

Değerlendirmede terapist önce çocuğun sağlık geçmişini ve konuşmanın nasıl geliştiğini dinler. Ardından çocukla sohbet ederek kendiliğinden konuşmasını kaydeder ve yabancı bir dinleyicinin onu ne kadar anlayabildiğini tahmin eder. Ağız içi yapılara, damağa, dişlere ve dilin hareketlerine de bakılır. Yarık damak ya da işitme kaybı gibi bir neden varsa kulak burun boğaz, plastik cerrahi veya odyoloji ile iş birliği yapılır.

Sohbet örneklerinin yanında Türkçe için geliştirilmiş standart sesletim testleri de vardır; Ankara Artikülasyon Testi ve Sesletim ve Sesbilgisi Testi Türkiye'de bu alanda bilinen iki testtir. Bu testlerde çocuk resimleri adlandırır; terapist her sesin sözcüğün başında, ortasında ve sonunda nasıl çıktığını not eder ve hataların bir örüntü oluşturup oluşturmadığına bakar. Bulgular, hangi sesten başlanacağına karar vermek için kullanılır.

Terapi nasıl ilerler?

Terapi çoğunlukla basamaklı ilerler:

  1. Çocuğun hedef sesi duyup başka seslerden ayırt etmesi.
  2. Sesin tek başına doğru üretilmesi.
  3. Sesin hece ve sözcük içinde kullanılması.
  4. Cümlede, hikâye anlatırken ve günlük sohbette kalıcı hâle gelmesi.

Artikülasyon temelli çalışmada tek tek seslerin üretimi öne çıkar. Fonolojik temelli çalışmada ise çocuğa, sesi yanlış kullandığında anlamın nasıl değiştiği gösterilir: "kaş" ile "taş", "kuyu" ile "tuyu" gibi sözcük çiftleri üzerinden fark yaratılır. Çocuk, söylediğinin karşısındakine başka bir şey olarak ulaştığını yaşayarak öğrendiğinde düzeltme isteği de kendiliğinden artar. Hangi yolun seçileceğine, değerlendirmede ortaya çıkan hata örüntüsüne göre karar verilir; bazen ikisi birlikte kullanılır.

Ayna, oyuncak, resimli kartlar ve kısa öyküler seansları oyuna çevirir. Ağız hareketlerinin planlanmasında zorlanan bazı çocuklarda, terapistin dokunsal ipuçlarıyla yönlendirme yaptığı PROMPT terapi yaklaşımından da yararlanılabilir. Yapısal ya da işitsel bir neden varsa hekimin yaptığı ameliyat, cihaz ya da implant uygulaması terapiden alınacak yararı artırır.

Erken ele almak neden fark yaratır?

Yanlış söylenen bir ses günde yüzlerce kez aynı biçimde tekrarlandığı için zamanla otomatik hâle gelir. Okul öncesi dönemde sesin doğrusunu günlük konuşmaya yerleştirmek görece kolaydır. Konuşması anlaşılmayan çocuk sınıfta sessiz kalmayı seçebilir, sesleri ayırt etmekte zorlandığı için harf ile sesi eşleştirirken de güçlük yaşayabilir. Bu nedenle "büyüyünce kendiliğinden düzelir" diye beklemek yerine, yaşına göre beklenmeyen hatalar fark edildiğinde bir değerlendirme yaptırmak daha güvenli bir yoldur.

Ailenin evdeki rolü nedir?

Ses kalıpları yıllarca aynı biçimde kullanıldığı için değişim zaman ister. Aşağıdaki küçük alışkanlıklar terapinin evdeki ayağını oluşturur:

  • Çocuk yanlış söylediğinde "doğrusunu söyle" diye üstelemeyin; sözcüğü siz doğru biçimde, farklı cümlelerde birkaç kez kullanın.
  • Bebeksi söyleyişi sevimli bulup taklit etmeyin.
  • Seanslara katılabiliyorsanız izleyin, terapistin verdiği ev çalışmalarını kısa ama sık aralıklarla yapın.
  • Terapistin henüz çalışmadığı seslere kendi başınıza geçmeyin; bu, kazanılan düzeni bozabilir.
  • Konuşmasının içeriğine ilgi gösterin; çocuk anlaşıldığını hissettikçe konuşmaya daha istekli olur.

Konuşma desteğinin genel çerçevesini merak eden aileler dil ve konuşma terapisi sayfasına da göz atabilir.

Konuşması anlaşılmıyorsa ne yapmalı?

Beklemeyi uzatmadan, adım adım ilerleyebileceğiniz yol kabaca şöyledir.

  1. Örnek toplayın Çocuğun zorlandığı sözcükleri birkaç gün not edin, kendi hâlinde konuşurken kısa bir video çekin.
  2. Ücretsiz ön görüşme Telefonla ya da WhatsApp'tan ulaşıp görüşme günü belirleyin; notlarınızı ve videonuzu yanınızda getirin.
  3. Sesletim değerlendirmesi Terapist sohbet örneği, standart testler ve ağız içi muayeneyle hataların türünü ve nedenini belirler.
  4. Plan ve ev çalışması Hangi sesten başlanacağı ve evde neler yapılacağı netleşir. RAM süreci için RAM raporu rehberimize bakın.

Hangi planla çalışabilirsiniz?

Sesletim terapisi iki yoldan alınabilir; size uygun olanı ilk görüşmede birlikte belirleriz.

"Neyle?", "Nesi var?", "Nerede?" dil gelişim kutuları

Veliye ücretsiz

MEB destekli program

Raporunda dil ve konuşma güçlüğü desteği yer alan öğrenci, haftalık bireysel derslerini Bakanlığın karşıladığı programla alır; servis de bu kapsamdadır.

  • Artikülasyon ve fonolojik bozukluk
  • Konuşma apraksisi
  • Okul öncesi ve okul çağı
Keçiören-Yeşiltepe şubesinde kitaplığı ve çalışma masasıyla bireysel eğitim odası

Rapor gerekmez

Ücretli bireysel terapi

Raporu olmayan çocuklar, ek seans isteyen aileler ve sesletim hatasını düzeltmek isteyen yetişkinler için seans takvimi kişiye göre kurulur.

  • Yetişkinde “r” ve “s” sesi çalışması
  • Yarık damak sonrası destek
  • Kısa süreli yoğun dönem

Velilerin en çok çekindiği konu

Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?

Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300

“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”

Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik, madde 13/A · Yönetmeliği Resmî Gazete'de okuyun

Basitçe anlatırsak

  • Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
  • Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
  • Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
  • Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.

Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir. Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.

Konuyla ilgili diğer sayfalar

Konuşma bozukluğuyla ilgili sık duyduğumuz sorular

Sesleri yanlış çıkaran çocuk ileride kekeme olur mu?

Hayır. Sesletim ve fonolojik güçlükler zamanla kekemeliğe dönüşmez; ikisi ayrı bozukluklardır. Bir çocukta birlikte görülebilirler, bu durumda terapist ikisini ayrı ayrı değerlendirir ve planı buna göre kurar.

Peltek konuşmak da bir konuşma bozukluğu sayılır mı?

Küçük yaşta "s" ve "z" seslerinde dilin dişler arasından çıkması sık görülür ve çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Okul çağına gelindiğinde hâlâ sürüyorsa ya da çocuğu rahatsız ediyorsa bir sesletim sorunu olarak ele alınır ve terapistin değerlendirmesiyle çalışılabilir.

Dil bağı kesilirse konuşması düzelir mi?

Çoğu çocukta dil bağı konuşmaya engel değildir ve kesilmesi sesletimi kendiliğinden düzeltmez. Dilin hareketi gerçekten kısıtlıysa cerrahi kararı hekim verir; işlemden sonra da seslerin doğru üretimi çoğu zaman terapiyle çalışılır.

Sesletim sorunu okuma yazma öğrenmeyi etkiler mi?

Etkileyebilir. Sesleri birbirinden ayırt etmekte zorlanan çocuk, harfleri seslerle eşleştirirken de güçlük yaşayabilir. Ayrıca konuşması anlaşılmayan çocuk sınıfta sessiz kalmayı seçebilir. Sorunun okul öncesinde ele alınması bu açıdan avantaj sağlar.

Terapi ne kadar sürer?

Süre; hatalı seslerin sayısına, sorunun artikülasyon mu fonolojik mi olduğuna, çocuğun yaşına ve evde yapılan tekrarın düzenine göre değişir. Tek bir ses üzerinde çalışılan çocukla birçok ses örüntüsü bozulmuş çocuğun süreci aynı olmaz. Terapist ilerlemeyi düzenli aralıklarla aileyle birlikte gözden geçirir.

Konuşma sesi bozukluğu kalıtsal mıdır?

Nedeni bilinmeyen artikülasyon ve fonolojik bozukluklarda ailede benzer güçlük yaşamış birine sık rastlanır. Bu, bir yatkınlığın aileden geçebildiğini düşündürür. Ancak anne ya da babanın küçükken peltek konuşmuş olması çocukta da sorun olacağı anlamına gelmez; çocuğun kendi gelişimine bakmak gerekir.

Yarık damak ameliyatı olan çocuk yine de terapiye ihtiyaç duyar mı?

Çoğu zaman evet. Ameliyat ağız ile burun arasındaki ayrımı onarır, fakat çocuğun yıllar içinde geliştirdiği telafi edici söyleyişler kendiliğinden değişmez. Terapist doğru hava akışını ve sesleri yeniden öğretir; gerektiğinde cerrahi ekibe geri bildirim verir.

Yetişkin biri de "r" sesini düzeltebilir mi?

Düzeltebilir. Yetişkinlikte yerleşmiş bir söyleyişi değiştirmek çocukluğa göre daha fazla çalışma ister, ama doğru yöntem ve düzenli tekrarla yeni ses konuşmaya taşınabilir. Önce sesin hangi nedenle hatalı çıktığını anlamak için bir dil ve konuşma terapistinin değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar

  • ASHA (American Speech-Language-Hearing Association), Childhood Apraxia of Speech ve Speech Sound Disorders klinik rehberleri.
  • McLeod S., Crowe K. Children's consonant acquisition in 27 languages: A cross-linguistic review. American Journal of Speech-Language Pathology, 2018; 27(4): 1546-1571.
  • Hustad K. C. ve ark. Çocuklarda konuşma anlaşılırlığının yaşla gelişimi üzerine boylamsal çalışma. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 2021.
  • Topbaş S. Sesletim ve Sesbilgisi Testi (SST); Ege P., Acarlar F., Turan F. Ankara Artikülasyon Testi (AAT).