TEDİL, çocuğunuzun söyleneni ne kadar anladığını ve kendini sözle ne kadar anlatabildiğini yaşıtlarıyla karşılaştırır. Oyun havasında, bire bir ve yüz yüze uygulanır. Ön görüşme ücretsizdir.
Konuşmaya geç başlayan ya da yaşıtlarına göre az konuşan bir çocuğun ailesi, çevresinden çoğu zaman beklemesi ya da hemen bir uzmana başvurması yönünde birbirine zıt öneriler alır. Hangisinin doğru olduğunu yalnız gözlemle anlamak zordur; bu noktada standart bir ölçüm yol gösterir.
TEDİL, yani Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi, 2 yaşından 7 yaş 11 aya kadar olan çocukların dili anlama ve konuşarak kullanma becerilerini, aynı yaştaki Türk çocuklarının sonuçlarıyla karşılaştıran standart bir testtir. Sonuç gecikme olduğunu gösterirse destek, dilin en hızlı geliştiği yıllarda başlar. Göstermezse aile gereksiz bir kaygıdan kurtulur ve gelişimi hangi işaretlerle izleyeceğini öğrenir.
2 yaş - 7 yaş 11 ay
Anlama ve anlatma ayrı puanlanır
Oyun havasında, bire bir
Yaklaşık 30-45 dakika
Yalnız yüz yüze uygulanır
Ücretsiz ön görüşme
2;0-7;11yaş;ay Konuşmanın ilk yıllarından okul çağına
2alt test Alıcı dil ve ifade edici dil
30-45 dkuygulama Çocuğun yaşına ve dikkatine göre
1genel puan İki alanı birleştiren sözel dil puanı
TEDİL nedir, nereden gelir?
TEDİL, Amerika'da geliştirilen Test of Early Language Development'ın üçüncü sürümünün (TELD-3) Türkçeye uyarlanmış biçimidir. Uyarlamayı Prof. Dr. Seyhun Topbaş ve Selçuk Güven yaptı; test Türkiye'deki çocuklar üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmalarıyla 2011'de yayımlandı. Bu çalışma sayesinde test bir çeviri olmaktan çıkıp Türkçenin kendi dil bilgisi yapısına, örneğin eklerin kullanımına uygun hâle geldi.
Standart bir test olması şu anlama gelir: Her çocuğa aynı maddeler aynı yönergelerle sunulur, cevaplar aynı kurallarla puanlanır ve sonuç aynı yaştaki çocukların dağılımıyla karşılaştırılır. Böylece "bence konuşması biraz geride" gibi bir izlenim, sayıyla ifade edilen ve başka bir uzmanın da aynı biçimde okuyabileceği bir bulguya dönüşür. Bu, aynı çocuğun aylar sonra yeniden değerlendirilip ilerlemesinin karşılaştırılmasını da mümkün kılar.
Test dilin iki yüzüne ayrı ayrı bakar. Aradaki farkı basit bir örnekle anlatalım: "Bebeği yatağa yatır" yönergesini duyup yerine getirmek alıcı dilin, oyuncağı gösterip "bebek uyuyor" diyebilmek ifade edici dilin işidir. Bazı çocuklar söyleneni çok iyi anlar ama az konuşur; bazıları akıcı konuşur ama yönergeleri kaçırır. İki alanın ayrı ölçülmesi, zorluğun tam olarak nerede olduğunu gösterir.
Test neyi ölçer?
İki alt testin her biri ayrı bir standart puan verir; ikisi birleşerek çocuğun genel sözel dil düzeyini oluşturur. Maddeleri ve yönergeleri test güvenliği nedeniyle paylaşmıyoruz.
Anlama
Alıcı dil
Çocuğun duyduğu kelimeleri, yönergeleri ve cümle yapılarını ne ölçüde anladığına bakılır. Nesne ve resim tanıma, giderek uzayan yönergeleri izleme ve dil bilgisi yapılarını kavrama bu alanın konusudur. Anlama güçlüğü dışarıdan kolay fark edilmez; çocuk ipuçlarını takip ederek anlıyormuş gibi görünebilir.
Kelime tanıma
Yönerge izleme
Cümle yapısını anlama
Anlatma
İfade edici dil
Çocuğun kelimeleri, ekleri ve cümleleri kullanarak kendini ne kadar anlatabildiği ölçülür. Kelime üretimi, kelimeleri birleştirme, Türkçenin ekleriyle doğru biçim kurma ve soruları sözlü cevaplama bu alana girer. Konuşmanın anlaşılırlığı (seslerin doğru çıkarılması) ise ayrı bir sesletim değerlendirmesinin konusudur.
Kelime üretimi
Ek ve cümle kurma
Sözlü cevap verme
Dil gelişimi yaşa göre nasıl ilerler?
Her çocuk kendi hızında konuşur, ama gelişimin genel bir takvimi vardır. Pek çok çocuk ilk anlamlı kelimelerini 12 ay civarında söyler. İki yaş civarında kelime sayısı hızla artar ve iki kelimeyi yan yana getirmeye başlar. Üç yaşında kısa cümleler kurar, söyledikleri aile dışındaki kişilerce de büyük ölçüde anlaşılır. Dört-beş yaşında olayları sırayla anlatabilir, "neden" sorularına cevap verebilir. Bu basamaklardan birkaç ay sapma çoğu zaman önemsizdir; aradaki fark büyüyorsa ya da birden fazla alanda gecikme varsa değerlendirme zamanı gelmiş demektir.
İki dil konuşulan evlerde ne olur?
Araştırmalar iki dilin gecikmeye neden olmadığını gösteriyor; bu çocuklar da ilk kelime ve ilk cümle gibi basamaklara tek dilli yaşıtlarına yakın zamanlarda ulaşır. Ancak bir çocuğun kelime bilgisi iki dile bölünmüş olabilir; yalnız Türkçe ölçüldüğünde olduğundan geride görünebilir. Bu yüzden iki dilli bir çocukta TEDİL sonucu, evde konuşulan dildeki becerilerle birlikte yorumlanır. Ayrıntıları çift dillilik sayfamızda anlattık.
Hangi gözlemler TEDİL'i gündeme getirir?
Aşağıdakilerden biri ya da birkaçı varsa bir dil değerlendirmesi yaptırmak yerinde olur. Emin değilseniz gözlemlerinizi ön görüşmede anlatmanız ilk adım için yeterlidir.
Az kelime
Çocuk yaşıtlarına göre belirgin biçimde az kelime kullanıyor ve aradaki fark kapanmıyor.
Cümleye geçememek
Kelimeleri yan yana getirmekte, ekleri kullanmakta ya da kurallı cümle kurmakta zorlanıyor.
Yönergeleri kaçırmak
Basit yönergeleri anlamıyor gibi görünüyor ya da sık karıştırıyor; jest ve bağlam olmadan zorlanıyor.
Anlaşılmamak
Söyledikleri aile dışındaki kişilerce güç anlaşılıyor, bu yüzden konuşmaktan kaçınıyor.
Öğretmenin gözlemi
Kreş ya da anaokulu öğretmeni, çocuğun sınıf içi iletişimde yaşıtlarından geride kaldığını söylüyor.
Terapinin izlenmesi
Dil ve konuşma terapisi alan bir çocukta ilerlemenin ölçümle izlenmesi gerekiyor.
Değerlendirme hangi adımlarla ilerler?
Ön görüşmeden yazılı rapora kadar dört adım.
Ön görüşmeÇocuğun gelişim öyküsünü ve sizi değerlendirmeye getiren gözlemleri dinleriz. TEDİL'in mi, TODİL'in mi daha uygun olduğu burada netleşir.
UygulamaTest resimli kitapçık ve somut oyuncaklarla, bire bir ve oyun havasında yapılır. Çocuk yorulursa kısa ara verilir.
PuanlamaCevaplar yaşa göre standart puanlara çevrilir; anlama ve anlatma için ayrı dil yaşı karşılıkları hesaplanır.
Geri bildirimSonuçları yazılı raporla birlikte yüz yüze açıklarız; evde neler yapılabileceğini ve gerekiyorsa terapi hedeflerini konuşuruz.
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Sonuç raporu veliye ne anlatır?
Raporda alıcı ve ifade edici dil için ayrı standart puanlar, ikisini birleştiren genel sözel dil puanı ve her alanın yaş karşılığı yer alır. Standart puanların ortalaması 100'dür; çocuğun puanının bu ortalamaya göre nerede durduğu, dil gelişiminin yaşıtlarıyla uyumlu olup olmadığını gösterir. Puanların yanında uzmanın gözlemleri, güçlü yanlar, desteklenmesi gereken alanlar ve öneriler bulunur.
Yaş karşılığı ("dil yaşı") aileler için anlaşılır bir göstergedir, ama tek başına okunmamalıdır. Dört yaşındaki bir çocuğun "üç buçuk yaş" düzeyinde çıkması ile "iki yaş" düzeyinde çıkması çok farklı anlamlar taşır; uzman bu farkı standart puanla birlikte açıklar.
TEDİL tanı koyar mı?
Koymaz. TEDİL dil gelişiminin yaşa göre nerede durduğunu gösteren bir ölçümdür. Dil bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu ya da işitme kaybı gibi durumların tanısını hekim koyar; özel eğitim desteğine ilişkin karar Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne aittir. Testin katkısı, bu adımlarda elinizde ölçüme dayanan bir bilgi olmasıdır. Dil gecikmesi olan her çocukta işitmenin bir odyolog tarafından kontrol edilmesi de ayrıca önemlidir; işitmedeki küçük bir kayıp bile dil gelişimini yavaşlatabilir.
TEDİL ile TODİL arasındaki fark nedir?
İki test aynı yazarların imzasını taşır ve birbirini tamamlar. TEDİL daha erken yaşlara, 2 yaşından 7 yaş 11 aya kadar olan döneme odaklanır ve anlama ile anlatmayı temel düzeyde ölçer. TODİL ise dört yaş ile sekiz yaş on bir ay arasındaki çocuklarda kelime bilgisi, dil bilgisi ve ses farkındalığı gibi bileşenlere daha ayrıntılı bakar. Yaş aralıkları kesiştiği için 4-7 yaş arasındaki bir çocukta ikisi de uygun olabilir; hangisinin seçileceğine çocuğun yaşı ve cevap aranan soruya göre uzman karar verir.
Teste nasıl hazırlanmalı?
Özel bir hazırlık gerekmez; önceden resimlerle alıştırma yaptırmak önerilmez, çünkü amaç günlük hayattaki gerçek becerileri görmektir. Küçük yaşlarda randevunun uyku saatine denk gelmemesi özellikle önemlidir; dinlenmiş ve tok bir çocuk daha rahat katılır. Çocuğa günü "birlikte resimlere bakıp oyun oynayacağın bir ziyaret" diye anlatmak yeterlidir. Test resimli materyale ve uzmanın bire bir gözlemine dayandığı için yalnızca yüz yüze yapılır; çevrim içi uygulanmaz. Test sonrası terapi ve aile danışmanlığı ise uygunsa online da planlanabilir.
Evde dil gelişimini nasıl destekleyebilirsiniz?
Terapi gereksin ya da gerekmesin, her çocuğa iyi gelen birkaç alışkanlık vardır. Her gün birlikte resimli kitaba bakın ve resimler hakkında konuşun. Çocuğun söylediğini düzelterek tekrar ettirmek yerine doğru biçimini doğal olarak söyleyin ve bir adım genişletin; çocuk "araba" dediğinde "evet, kırmızı araba gidiyor" demek gibi. Yemek, banyo ve giyinme gibi rutinleri konuşma fırsatına çevirin. Ekran süresini sınırlayın; dil, karşılıklı etkileşimle gelişir.
Uygulamanın kendisi çoğunlukla 30-45 dakika sürer. Süreyi çocuğun yaşı ve o günkü dikkati belirler; gerektiğinde kısa molalar verilir ve bu molalar sonucu olumsuz etkilemez. Ön görüşme ve geri bildirimle birlikte merkezde geçireceğiniz süre biraz daha uzundur.
Çocuğum teste katılmak istemezse ne olur?
Uygulama oyun biçiminde ilerlediği için çoğu çocuk kısa sürede uyum sağlar. Huzursuzluk sürerse uzman ara verir, gerekirse başka bir güne devam edilir. Çocuğu zorlamak yerine rahat olduğu bir anı beklemek, gerçek becerilerini görmenin tek yoludur.
TEDİL online yapılabilir mi?
Yapılamaz. Test resimli kitapçıklara, somut nesnelere ve uzmanın çocuğu yakından gözlemesine dayanır; bu yüzden yalnızca yüz yüze uygulanır. Değerlendirme sonrasında terapi ya da aile danışmanlığı uygun görülürse çevrim içi seanslar planlanabilir.
İki dil konuşulan bir evde TEDİL güvenilir mi?
Test Türkçe becerileri ölçer. İki dille büyüyen bir çocuğun kelime bilgisi iki dile dağılmış olabileceği için yalnızca Türkçe sonucu becerilerini olduğundan düşük gösterebilir. Uzman bu durumda evde konuşulan dildeki becerileri de sorar ve sonucu bu bilgiyle yorumlar. İki dille büyümek dil gecikmesinin nedeni değildir.
TEDİL ile TODİL'den hangisi yapılmalı?
Çocuğun yaşına ve aranan cevaba göre karar verilir. 2-4 yaş arasında yalnızca TEDİL uygulanabilir. 4 yaşından sonra iki test de uygun olabilir; ses farkındalığı ve dil bilgisine ayrıntılı bakmak gerekiyorsa TODİL öne çıkar. Ön görüşmede birlikte belirleriz.
Sonuç normal çıktı ama hâlâ endişeliyim, ne yapmalıyım?
Önce endişenizin tam olarak ne olduğunu uzmana anlatın. TEDİL anlama ve anlatmayı ölçer; konuşmanın anlaşılırlığı, akıcılığı ya da sosyal iletişim gibi alanlar başka değerlendirmelerle incelenir. Gerekirse işitme kontrolü ya da farklı bir değerlendirme önerilir.
Aynı çocuğa TEDİL tekrar uygulanabilir mi?
Uygulanabilir. Gelişimi izlemek ya da terapinin etkisini görmek için uzmanın uygun gördüğü aralıkla yeniden değerlendirme yapılır. İki sonucun karşılaştırılması ilerlemeyi somut biçimde gösterir.
TEDİL ücretli mi?
Evet. Ön görüşme ücretsizdir; testin ücreti bu görüşmede bildirilir. Değerlendirme, Millî Eğitim Bakanlığının karşıladığı destek eğitimi saatlerinin dışındadır. Dil gelişimiyle ilgili ilk kaygınızı konuşmak için ücretsiz ön değerlendirme randevusu da alabilirsiniz.
