Konuşmaya geç başlayan, sesleri yanlış çıkaran, takılarak konuşan ya da sonradan dil kaybı yaşayan bireylerle dil ve konuşma terapistleri eşliğinde birebir çalışıyoruz. RAM raporunda bu program yazılıysa eğitim ücretini Millî Eğitim Bakanlığı öder.
İki buçuk yaşına geldiği hâlde birkaç sözcük kullanan, "kedi" yerine "tedi" diyen, cümlenin başında takılan ya da sesi sürekli kısık olan bir çocuk için aileler çoğu zaman beklemenin mi, bir uzmana başvurmanın mı doğru olduğunu sorar. Bu sayfa, bu sorunun cevabını ve destek gerektiğinde sürecin nasıl ilerlediğini anlatıyor.
Programın Millî Eğitim Bakanlığı metnindeki resmî adı, dil ve konuşma bozukluğu olan bireylere yönelik destek eğitim programıdır ve iletişimi zorlaştıran bu durumların her biri için ayrı bir bölüm içerir. Merkezimizde çocuk önce ayrıntılı biçimde değerlendirilir, ardından kendi ihtiyacına göre hazırlanan planla birebir derslere başlar. Dersler Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde, dil ve konuşma terapistleri ile özel eğitim alanında çalışan uzmanlarımız tarafından yürütülür.
Gecikmiş dil ve konuşma
Konuşma sesi bozuklukları
Kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma
Ses ve rezonans sorunları
Motor konuşma bozuklukları
Edinilmiş dil bozukluğu (afazi)
Velilerin en çok çekindiği konu
Rapor ileride çocuğumun önüne çıkar mı?
Resmî Gazete4 Temmuz 2026Sayı 33300
“İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz.”
Çocukken konulan bir tanı ömür boyu taşınan bir etiket olarak düşünülmüyor. Çocuğun durumu zamanla değiştiyse, sağlık kuruluna başvurularak bugünkü durumu gösteren yeni bir rapor alınabiliyor.
Yönetmelik, başta işe girişte olmak üzere, geçmişteki tanıların esas alınamayacağını yazıyor; dikkate alınan, kişinin güncel raporu.
Bu hak kendiliğinden işlemiyor, başvuruyla kullanılıyor. Ayrıca bazı mesleklerin kendi sağlık şartları ayrı mevzuatla düzenlendiği için "hiçbir zaman" gibi kesin bir söz vermiyoruz; mevzuatın kendisini gösteriyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 8 Temmuz 2026'da bu değişikliği RAM'lara duyurdu.
Rapor, çocuğa yapıştırılan bir etiket değil; ona uygun desteğin planlanmasına yarayan bir belgedir.
Sürecin adımlarını RAM raporu ve ÇÖZGER rehberimizde anlattık.
Başvurudan ilk seansa giden yol
Programdan MEB desteğiyle yararlanmanın bir sırası var. Hangi adımda olursanız olun, sizi bir sonrakine yönlendiriyoruz.
Hastane değerlendirmesiÇocuk doktoru, kulak burun boğaz ya da çocuk nörolojisi gibi bölümlerde yapılan muayenelerin ardından ÇÖZGER sağlık raporu çıkar. İşitme testi bu aşamada mutlaka yaptırılmalıdır.
RAM'a başvuruAile raporla ikamet ettiği ilçenin Rehberlik ve Araştırma Merkezine gider. Kurul çocuğun dil ve iletişim becerilerini inceler ve uygun görürse bu programı özel eğitim raporuna yazar.
Merkezde tanışmaRaporu telefonda okuyabilir ya da WhatsApp'tan fotoğrafını gönderebilirsiniz. Ücretsiz ön görüşmede çocuğunuzu tanır, şube, saat ve servis düzenini birlikte konuşuruz.
Değerlendirme ve planTerapist çocuğun bugünkü dil ve konuşma düzeyini ölçer, hedefleri yazılı plana döker ve dersler başlar. Belgelerin listesi RAM raporu rehberimizde.
Dil ve konuşma güçlüğü nedir?
Günlük dilde ikisi bir arada söylense de dil ile konuşma ayrı becerilerdir. Dil; sözcükleri bilmek, onları kurallara uygun biçimde cümleye dizmek, söyleneni anlamak ve bunu sosyal ortama uygun kullanmaktır. Konuşma ise bu dilin sese dönüşmesidir: nefesin, ses tellerinin, dilin, dudakların ve damağın birlikte çalışarak sesleri doğru sırayla ve akıcı biçimde üretmesi.
Bu yüzden iki çocuk aynı şikâyetle gelse de sorunları farklı olabilir. Biri sesleri kusursuz çıkardığı hâlde cümle kuramaz; öteki uzun cümleler kurar ama "r" ve "s" seslerini doğru üretemediği için anlaşılmaz. Psikiyatristlerin başvurduğu DSM-5-TR el kitabı bu tabloları "iletişim bozuklukları" başlığı altında toplar: dil bozukluğu, konuşma sesi bozukluğu, çocukluk başlangıçlı akıcılık bozukluğu (kekemelik) ve sosyal (pragmatik) iletişim bozukluğu. Ses ve rezonans sorunları ile beyin hasarı sonrası ortaya çıkan afazi ise tıbbın ve dil-konuşma terapisinin ayrıca ele aldığı alanlardır.
Beyinde dilin işlenmesinde pek çok bölge birlikte çalışır. Bunların en bilineni olan Broca alanı konuşmanın planlanıp üretilmesiyle, Wernicke alanı ise söylenenin anlaşılmasıyla ilişkilendirilir. Bu ayrım özellikle yetişkinlerde inme sonrası görülen afazi türlerini açıklarken işe yarar; çocukluk çağındaki gelişimsel güçlüklerin çoğunda ise tek bir bölgeye bağlanabilen bir hasar yoktur.
Neden ortaya çıkar?
Çoğu çocukta tek ve belirgin bir neden bulunmaz. Araştırmalar dil gelişim güçlüklerinin ve kekemeliğin ailelerde daha sık görüldüğünü, yani kalıtımın önemli rol oynadığını gösteriyor. Bunun yanında bazı durumlar riski açıkça artırır:
Doğuştan ya da sonradan ortaya çıkan işitme kaybı, uzun süren orta kulak iltihapları
Yarık damak ve dudak gibi ağız ve yüz yapısındaki farklılıklar
Serebral palsi gibi kas kontrolünü etkileyen nörolojik durumlar
Otizm spektrum bozukluğu, zihinsel yetersizlik ya da genetik sendromlar
Erken doğum ve çok düşük doğum ağırlığı
Yetişkinlerde inme, kafa travması ya da beyin tümörü gibi beyni etkileyen olaylar
Bazı inanışlar ise bilimsel olarak doğru değildir. Korku, kardeş doğumu ya da taşınma gibi duygusal olaylar dil ve konuşma bozukluğunu başlatmaz; yatkın bir çocukta var olan takılmaları geçici olarak artırabilir. İki dil konuşulan bir evde büyümek de gecikmenin nedeni değildir. Ailenin "yeterince konuşmaması", çocuğun tembelliği ya da dil bağı gibi açıklamalar da çoğu zaman gerçek nedeni gölgeler ve değerlendirmeyi geciktirir.
Hangi işaretler bir uzmana danışmayı gerektirir?
Çocukların konuşmaya başlama zamanı birkaç ay oynayabilir. Aşağıdaki işaretlerden biri ya da birkaçı varsa beklemek yerine bir dil ve konuşma terapistine danışmak daha doğru olur. Her durumda ilk iş çocuğun işitmesini kontrol ettirmektir.
Bebeklik ve erken çocukluk
On iki aylık olduğu hâlde adına dönmüyor, el sallama ya da işaret etme gibi jestleri kullanmıyorsa
On sekiz aylıkken anlamlı birkaç sözcüğü yoksa ya da basit bir isteği anlamıyorsa
İki yaşını geçtiği hâlde iki sözcüğü yan yana getiremiyorsa
Daha önce kullandığı sözcükleri bir süre sonra kaybediyorsa
Okul öncesi dönem
Üç yaşında konuşmasının büyük bölümü aile dışındaki kişilerce anlaşılmıyorsa
Dört yaşından sonra da birçok sesi düşürüyor ya da başka seslerle değiştiriyorsa
Sözcüklerin başında takılma, sesi uzatma ya da konuşurken yüzünü germe altı aydan uzun sürüyorsa
Basit bir olayı sırasıyla anlatamıyor, soru sormuyorsa
Okul çağı ve sonrası
Sınıfta söz almaktan kaçınıyor, konuşmaktan utandığını söylüyorsa
Öğrendiği kavramları kendi cümleleriyle anlatamıyor, yönergeleri karıştırıyorsa
Sesi iki üç haftadan uzun süre kısık kalıyorsa (önce kulak burun boğaz muayenesi)
Bir yetişkinde inme ya da kaza sonrasında anlama veya konuşma bozulduysa
Program rakamlarla
7modül Dilden sese, her güçlük alanı için ayrı bölüm
765ders saatlik çerçeve Çocuk yalnız kendisine gereken modülleri alır
9dil ve konuşma terapisti Keçiören-Yeşiltepe ve Sincan kadromuzda
2şube İki şubede de ücretsiz servis
MEB programının yedi modülü
Bakanlığın yenilenen programı toplam 765 ders saatlik bir çerçeve çizer. Hiçbir çocuk modüllerin hepsini almaz; hangilerinin plana gireceğini RAM raporu ve merkezdeki değerlendirme belirler.
Henüz sözcük kullanmayan çocuklarla da, konuşmaya başlamış ama yaşıtlarının gerisinde kalanlarla da çalışılan en geniş bölüm. Anlama, ifade ve sohbet becerileri burada ele alınır.
Daha önce kazanılmış dilin inme ya da beyin hasarı sonrasında bozulduğu afazi ve bilişsel-iletişimsel güçlükler. Çoğunlukla yetişkinler bu modüle alınır.
Çerçeveyi RAM raporu çizer, terapist değerlendirmeyle hangi modülden başlanacağını belirler. Bir çocuk aynı dönemde iki alanda birden destek alabilir.
Seanslarda neler yapılır?
Modül adları genel bir çerçeve çizer; aileler için asıl önemli olan, seansta çocukla neler çalışıldığıdır. Küçük çocuklarla seans çoğunlukla bir oyun gibi görünür, ama oyunun her adımında belirli bir hedef vardır. Çalışılan beceriler güçlüğün türüne göre değişir; değerlendirmeden sonra plana en sık giren başlıklar şunlardır.
Söyleneni anlama
Konuşmanın ilk basamağı dinlemektir. Çocuğun sese yönelmesi, adı söylenen nesneyi göstermesi, "ayakkabını al, kapının yanına koy" gibi iki parçalı bir isteği yerine getirmesi bu başlıkta çalışılır. Daha ileri aşamada kısa bir öyküyü dinleyip olayların hangi sırayla geçtiğini anlatabilmesi ya da yarım kalan bir hikâyenin sonunu tahmin etmesi hedeflenir.
Kendini ifade etme
Nesnelere ad vermek, sözcüklere doğru ekleri getirmek ("top" yerine "topu", "topla" diyebilmek), önce iki sözcüklü, sonra daha uzun cümleler kurmak bu grubun içindedir. Soru sormak, sorulana cevap vermek, bir isteği ya da şikâyeti doğru kişiye söylemek de ifade becerisinin parçası sayılır.
Seslerin net çıkması
Bazı çocuklarda sorun bir sesi ağızda doğru konumda üretememektir. Bazılarında ise ses tek başına çıkabildiği hâlde konuşma sırasında başka bir sesle yer değiştirir. İlk durumda dudak, dil ve çene hareketleri ile oturuş üzerinde çalışılır. İkinci durumda çocuğun iki sesi kulağıyla ayırt etmesi, sözcüğü hecelerine bölmesi, sesleri birleştirip yeni sözcük kurması öne çıkar.
Akıcılık
Kekemelik yaşayan çocukla konuşma hızını ayarlamak, nefesle konuşmayı uyumlu hâle getirmek ve takılma anında bedenin gerilmesini azaltmak üzerine çalışılır. Takılmayı gizlemek için geliştirilen göz kırpma, ayak vurma ya da sözcük değiştirme gibi ikincil davranışlar da ele alınır; bunlar ayrı bir bozukluk değil, çocuğun takılmadan kurtulmak için bulduğu yollardır. Küçük yaşta aileyi merkeze alan dolaylı yöntemler, okul çağında ise çocuğun kendi konuşmasını doğrudan değiştirmeyi öğrendiği teknikler öne çıkar.
Sesin kendisi
Sesi sık kısılan ya da pürüzlü çıkan çocuklarda nefes desteği, dik oturuş, sesi bağırmadan duyurmanın yolları ve heyecanın ya da öfkenin sese etkisi konuşulur. Çocuğun gün içinde sesini nerede zorladığını fark etmesi, örneğin teneffüste ya da maç izlerken, çalışmanın önemli bir parçasıdır.
Hızlı ve dağınık konuşma neden ayrı ele alınır?
Bazı çocuklar takılmadan konuşur ama söyledikleri yine de zor anlaşılır. Cümleler çok hızlı akar, heceler yutulur, düşünce bir konudan diğerine atlar. Buna hızlı-bozuk konuşma denir ve sık sık kekemelikle karıştırılır. Aradaki fark şurada: kekemelik yaşayan çocuk çoğu zaman takıldığının farkındadır ve konuşmaktan çekinebilir. Hızlı konuşan çocuk ise anlaşılmadığını genellikle karşısındakinin yüzünden fark eder. Bu yüzden çalışmanın merkezinde, çocuğun kendi konuşmasını dinlemeyi ve hızını fark edip yavaşlatmayı öğrenmesi vardır.
Konuşma yeterli olmadığında hangi yollara başvurulur?
Bazı çocuklar ve sonradan dil kaybı yaşayan bazı yetişkinler için sözlü konuşma bir süre, kimi zaman da uzun vadede tek iletişim yolu olamaz. Bu durumda resimli kartlar, semboller, işaretler ya da tablette sesli çıktı veren uygulamalar kullanılır. Aileler çoğu zaman bu araçların konuşmayı geciktireceğinden çekinir. Oysa amaç konuşmanın yerine geçmek değil, çocuğun derdini anlatabildiği bir köprü kurmaktır. Ne istediğini gösterebilen çocukta öfke nöbetleri ve içe kapanma da azalabilir. Kullanılan araç türlerini alternatif ve destekleyici iletişim sayfasında bulabilirsiniz.
Hedef ses çalışması hangi aşamalardan geçer?
"Düzgün konuşsun" gibi geniş bir istek plana yazılmaz. Hedef küçük basamaklara bölünür ve bir basamak oturmadan sonrakine geçilmez. "S" sesini doğru çıkaramayan bir çocuk için yol kabaca şöyledir.
Sesi tek başına üretmekTerapist dilin ve dudakların konumunu ayna, dokunsal ipuçları ve oyunlarla gösterir. Çocuk sesi önce tek başına, sonra hecelerin içinde doğru çıkarmayı öğrenir.
Sözcük ve cümleye taşımakSes, sözcüğün başında, ortasında ve sonunda çalışılır. Ardından kısa cümlelerde, resim anlatma ve soru-cevap oyunlarında kullanılır.
Kendiliğinden kullanmakÇocuk sesi hatırlatma olmadan, sohbet ederken doğru üretmeye başlar. Terapist bu aşamada ipuçlarını yavaş yavaş geri çeker.
Evde ve okulda sürdürmekAileye o hafta hangi sözcüklerin çalışıldığı anlatılır. Kazanım, çocuk sesi merkez dışında da doğru kullandığında kalıcı sayılır ve plana yeni hedef yazılır.
Çocuğun yaşı çalışma biçimini nasıl değiştirir?
Üç yaşındaki bir çocuğa ve on iki yaşındaki bir öğrenciye aynı yolla yaklaşılmaz. Hedefler de, seansın görünüşü de yaşla değişir.
Okul öncesi
Çalışma oyunun içine yerleştirilir. Mutfak oyuncakları, araba yarışı, saklambaç gibi etkinlikler sırasında hedef sözcükler ve sesler tekrar tekrar kullanılır. Anne ya da babanın seansı izlemesi ve aynı oyunu evde sürdürmesi bu yaşta özellikle değerlidir.
Okul çağı
Çocuk artık kendi konuşmasını gözlemleyebilir. Takıldığı anları fark etmesi, hangi tekniğin işe yaradığını ayırt etmesi ve bunu sınıfta denemesi beklenir. Okuma yazmayla bağlantılı ses çalışmaları da bu dönemde plana girer.
Ergen ve yetişkin
Hedefler kişinin günlük hayatından çıkar; telefonla konuşmak, sınıfta sunum yapmak, iş görüşmesine girmek gibi. Konuşma kaygısıyla baş etmek de çoğu zaman çalışmanın bir parçasıdır.
Terapi odalarımızdan
Fotoğraflar Sincan ve Keçiören-Yeşiltepe şubelerimizin bireysel çalışma odalarından; görünen kart setleri ve materyaller derslerde kullanılıyor.
"Neyle?", "Nesi var?", "Nerede?" dil gelişim kutularıMasada tablet ve kartlarla yapılan çalışmaRafta resimli hikâye kitaplarıKutu oyunları ve kitaplarla dolu materyal kitaplığı
Haftada birkaç saatlik çalışma, çocuğun gün içinde kurduğu yüzlerce cümlenin yanında küçük bir zaman dilimi. Seansta öğrenilenin evde, okulda ve oyun parkında kullanılması kalıcılığı belirler. Bu yüzden ailelere hangi becerinin o dönemde çalışıldığı anlatılır ve evde nasıl destekleneceği gösterilir.
Çocuğun söylediği yanlışı düzelttirmek yerine doğrusunu doğal bir şekilde tekrar edin. "Tedi geldi" diyen çocuğa "Evet, kedi geldi" demek yeterli.
Kekemelik yaşayan çocuğun cümlesini onun yerine tamamlamayın, acele ettirmeyin, göz temasını koruyun.
Günde kısa da olsa ekransız, karşılıklı konuşma zamanı ayırın. Resimli kitaplara bakıp birlikte anlatmak iyi bir başlangıç.
Öğretmenle konuşun. Sınıfta sesli okuma ya da sunum gibi zorlayıcı anlarda nasıl bir yol izleneceğini birlikte belirlemek çocuğu rahatlatır.
Terapi yöntemleri ve terapistin çalışma şekli hakkında daha geniş bilgi için dil ve konuşma terapisi sayfasına göz atabilirsiniz.
Dil güçlüğü okuma yazmayı etkiler mi?
Etkileyebilir. Okumayı öğrenmek, sözcüğün seslerden oluştuğunu sezmeye ve her sesi bir harfle eşleştirmeye dayanır. Sesleri kulakla ayırt etmekte zorlanan, sözcük dağarcığı dar kalan ya da cümle yapısını oturtamamış bir çocuk birinci sınıfta harfleri öğrenirken de güçlük yaşayabilir. Bu nedenle okul öncesinde dil desteği alan çocukların ilkokulun ilk yıllarındaki okuma gelişimi yakından izlenir. Okumadaki zorluk sürerse özel öğrenme güçlüğü açısından bir değerlendirme gerekip gerekmediği uzmanla konuşulabilir.
Başvuruda hangi belgeler işe yarar?
İlk görüşmeye RAM raporunu, hastaneden alınan ÇÖZGER raporunu ve varsa işitme testi sonucunu getirmeniz yeterli. Bunlara ek olarak elinizde bulunan önceki terapi raporları, okul öğretmeninin gözlem notları ve çocuğunuzun evde konuşurken çekilmiş kısa bir video kaydı, terapistin çocuğu daha hızlı tanımasını sağlar. Raporu henüz olmayan aileler de bize ulaşabilir; hangi hastane bölümüne ve hangi RAM'a gideceğinizi birlikte netleştiririz.
Çocuk okula gidiyorsa seans saatleri okul programına göre planlanır. Destek eğitim okulun yerine geçmez, onun yanında sürer; okulda yaşanan güçlükler, örneğin sınıfta söz almaktan kaçınma ya da okumada zorlanma, eğitim planı hazırlanırken hesaba katılır.
Programı yürüten ekibimiz
Dil ve konuşma güçlüğü programında dersleri uzman öğreticilerimiz ve çocuk gelişimcilerimiz yürütüyor; seansların konuşma tarafını dil ve konuşma terapistlerimiz planlıyor. Çocuğun dil düzeyi TEDİL ya da TODİL ile ölçüldüyse bu testleri uygulayan terapist ve odyologlarımızı profillerinden bulabilirsiniz.
İki yol da aynı terapistlerle ve aynı değerlendirme anlayışıyla yürür. Fark, ücretin kim tarafından karşılandığı ve hangi belgeye dayandığıdır.
Veliye ücretsiz
MEB destekli program
Özel eğitim raporuna bu program işlenmiş bireylerde ders ücretini Millî Eğitim Bakanlığı öder. Yönetmeliğe göre ayda 8 saat bireysel ders verilir; raporda grup eğitimi de önerildiyse buna 4 saat grup dersi eklenir.
Gecikmiş dil ve konuşma
Artikülasyon ve fonolojik bozukluk
Kekemelik ve hızlı-bozuk konuşma
Ses bozukluğu ve afazi
Rapor gerekmez
Ücretli bireysel plan
Rapor süreci sürerken, raporun kapsamı dışında kalan ihtiyaçlarda ya da ek ders istendiğinde uygulanır. Ücret ve seans düzeni ön görüşmede açıkça konuşulur.
Dil ve konuşma desteği hakkında velilerin soruları
Çocuğumun hangi modülde çalışacağına kim karar veriyor?
Temel çerçeveyi RAM raporu çizer. Raporda yazan tanı ve program doğrultusunda merkezdeki terapist çocuğu değerlendirir ve ihtiyaca uygun modülleri eğitim planına alır. Bir çocuk aynı dönemde birden fazla alanda destek alabilir; örneğin hem dil gelişimi hem de bazı seslerin çıkarılması üzerinde çalışılabilir.
RAM raporu olmadan dil ve konuşma desteği alınabilir mi?
MEB destekli eğitim için rapor gerekir. Rapor süreci devam ederken ya da rapor kapsamı dışında ek çalışma istenirse, aileler ücretli bireysel terapi seçeneğini değerlendirebilir. Bu durumda da süreç ayrıntılı bir değerlendirmeyle başlar ve çocuğa özel bir plan hazırlanır.
Yetişkinler de bu programdan yararlanabilir mi?
Program yalnızca çocuklara yönelik değildir. İnme ya da beyin hasarı sonrası afazi yaşayan yetişkinler, ses bozukluğu olan ya da kekemeliği yetişkinliğe kadar süren bireyler de uygun raporla destek alabilir. Bu durumda hedefler iş ve günlük yaşamdaki iletişim ihtiyaçlarına göre belirlenir.
İlerlemeyi ne zaman görmeye başlarız?
Bunun için kesin bir süre söylemek doğru olmaz. Gelişme hızı çocuğun yaşına, güçlüğün türüne ve şiddetine, devam düzenine ve evde yapılan çalışmalara göre değişir. Bazı çocuklarda küçük kazanımlar kısa sürede görülürken bazılarında daha uzun bir emek gerekir. Terapistin tuttuğu ilerleme kayıtlarını düzenli olarak sizinle paylaşmasını isteyebilirsiniz.
Seanslara anne ya da baba da katılabilir mi?
Özellikle küçük yaşta ailenin seansın bir bölümünü izlemesi ya da etkinliğe katılması sık başvurulan bir yoldur; ebeveyn, terapistin çocukla nasıl konuştuğunu görerek aynı tutumu evde sürdürebilir. Yine de bazı çocuklar anne ya da babası yanındayken daha az konuşur ya da farklı davranır. Bu yüzden ailenin seansta ne kadar yer alacağına terapistle birlikte, çocuğun tepkisine bakarak karar verilir.
Sesi sık kısılan çocukta önce hekim muayenesi gerekir mi?
Evet, ses çalışmasına başlamadan önce kulak burun boğaz hekiminin ses tellerini muayene etmesi önerilir. Kısıklığın ardında ses tellerinde nodül gibi bir değişiklik olabilir ve çalışmanın içeriği bu bulguya göre belirlenir. Muayenede önemli bir sorun çıkmazsa çalışma, sesin doğru kullanımı ve günlük ses alışkanlıkları üzerine kurulur.
Geç konuşan çocuğun kendiliğinden açılmasını beklemek doğru mu?
Bazı çocuklar geç başlayıp yaşıtlarını yakalar, ama hangi çocuğun yakalayacağını önceden bilmek mümkün değildir. Söyleneni anlamakta da zorlanan, jest kullanmayan ya da sözcüklerini kaybeden çocuklarda risk daha yüksektir. Bu yüzden beklemek yerine işitme testi ve bir dil ve konuşma değerlendirmesi yaptırmak, gerekmiyorsa bile aileyi rahatlatır.
Terapistin dışında başka uzmanlar da sürece katılır mı?
Gerektiğinde katılır. İşitme şüphesi olan bir çocukta odyolojik değerlendirme, yutma ya da ağız kaslarıyla ilgili bir sorunda hekim görüşü, dikkat ya da davranış güçlüğü eşlik ediyorsa psikolog ya da özel eğitim öğretmeniyle iş birliği yapılır. Farklı uzmanların aynı hedefe yönelmesi, çocuğun bir alandaki kazanımının diğer alanlara da taşınmasını kolaylaştırır.
Kaynaklar
Millî Eğitim Bakanlığı, dil ve konuşma bozukluğu destek eğitim programının güncel metni (yedi modül, 765 ders saati).
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (yayım: 7 Temmuz 2018, Resmî Gazete 30471).
American Psychiatric Association, DSM-5-TR: iletişim bozuklukları bölümü (2022).
American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), konuşma, dil ve ses bozuklukları için bilgi sayfaları.
Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği (DKTD) veli bilgilendirme metinleri.